Author: Институт перевода Библии
Date: 2024-04-28T06:47:26.593697+00:00

ЦӀийи Йикьрар: Коринф-1

ЦӀийи Йикьрар: Коринф-1

1. Сифте гаф

1. Коринф-1

1. Читин гафар

2. Ччвурар (ЦӀийи Йикьрар)

3. Картйир

4. Шиклар

Creative Commons: BY-NC-ND 4.0

© Институт перевода Библии; Информацию о лицензии этого издания можно найти здесь: https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/deed.ru

Институт перевода Библии

Институт перевода Библии, 101000 Москва, Главпочтамт, а/я 360
ibt_inform@ibt.org.ru

Правила использования текстов библейских переводов ИПБ: https://ibt.org.ru/ru/rules

ЦӀийи Йикьрар

Библия илтӀикӀру Институт

Москва

2010

ЦӀийи Йикьрар

Фикрар-хиялариз:

ibt_inform@ibt.org.ru

ISBN 978-5-93943-149-1

© Институт перевода Библии, Москва, 2010

Сифте гаф

Сифте гаф

Гьюрматлу дустар!

Учвухь хьайи му «ЦӀийи Йикьрар» кӀуру Китаб Аллагьдин гирами китабдин кьюбпи пай ву.

Сабпи пай, Кюгьне Йикьрар, мегьел жугьуд чӀалнаан ихь чӀалназ илтӀибкӀнадар. Дидин кӀулин мяна-метлеб, сар касди, Адамди, учв халкь гъапӀу Аллагьди кӀуруб дарапӀди, фици гьадгъулантина гъабхьи вари инсаният гунагьвалиъ абхънуш ва гьадму гунгьиккан адмийир уьрхбан бадали гьапӀну ккундуш, улупуб ву. Яни Дугъу Чаз Чан хусуси халкьди жугьдар ктагъуру, дурарихъди Йикьрар йитӀну, Къанун дебккру, хъа дурарихьан думу Йикьрар, Къанундиъ улупнайиси, кӀулиз адагъуз гъабхьундар. Дурари, чпин терефнаан, Йикьрар тамам апӀури гъахьундар кӀури, Аллагьра, дурариз дилигну, Чав кӀуруб тамам апӀбахьан гьудучӀвундар. Жугьдарихъди йитӀнайи Йикьрарилантина вари инсаниятдиз дубхьну ккуни ужʼвал Аллагьди тамам апӀури имийи. Гьамус Дугъу жугьдарихъди ваъ, хъа вари инсанарихъди ЦӀийи Йикьрар йитӀну ккундийи. ЦӀийи Йикьрар чпин ихтиярнаъ учӀвган, сабпи Йикьрар йирсивализ, яни кюгьневализ илтӀикӀнийи.

Аммаки, гьадму Кюгьне Йикьрарна Къанун инсанариз, чпин удудукьрувал ва чиб-чпиинди чпин гунгьариан удучӀвуз даршлувал улупуз кӀури, ЦӀийи Йикьрарихъ хъапӀрайи рякътӀан дайи. Ари гьадму Кюгьне Йикьрариъ жугьуд халкьдихъди улхури гъахьи Аллагь гьаму ЦӀийи Йикьрариъра, инсанарин арайиз дуфну, Учв адмиси адмийирихъди улхури гъахьну ва гьамус, гъиямат йигъаз хъана гъюрза дупну гаф тувну, аьршариз душна.

Думу адмийиригъна гьаз гъафну? Кюгьне Йикьрариъ Къанундиинди гьарсар касди чан гунгьихъанди мал гъурбан дапӀну ккундийи, гьякьди апӀуруш, гунагь гъапӀур аьжализ тувну ккундийи, хъа Аллагьдиз гьарсар кас масанди ву: Дугъу, инсан чӀивиди гъитну, гьадгъан гунгьарихъанди маларин ифи удубзуз гъитру, эгер гунагь гъапӀу гьар касдин ифи удубзуйиш, дюнʼяйиин гьич сар каскьан гъузидайи, гьаддиз инсандихъанди инсандин гунгьин жаза малариин алабхъуру.

Аллагьдиз инсанар гьадмукьан ккун гъахьнушра, дурар гунгьарихъан хътакундар. Фукьанна фукьан ва фукьандизкьан гьич саб тахсир ктру маларин ифи удубзури хьидихъа! Аллагьдиз инсан гьадмукьан масанди вуйиган, Дугъу дурарихьан гъиямат йигъан Чан улихь гьич саб тахсир ктарди дугъужвуз шлуси, саб ужу шлу рякъ ктабгъну ккундийи. Сар балайикк ккахънайиган, думу ккунири гьапӀну ккунду? Дюз вучва, жвуван жан гьяйиф дапӀну ккундар; ари Чав халкь гъапӀу инсан масан гъапӀу Аллагьдира, гунгьариъ кӀулихъди арснайи инсан марцц апӀбан бадали, Чан жан гьяйиф дарапӀди, варидарихъанди сар Учв гъурбан гъахьну. Дугъу гъапӀу ужувлаз дилигну, гьар шли Думура гьаци ккун гъапӀиш, дицир Дугъахъди гьаммишандиз женнетдиъ ахъди. Жараси женнетагьли хьуз шлуб дар.

Ари Аллагьдин гьадму ужувлакан ктибтурайи Гирами китабдин кьюбпи пайназ ЦӀийи Йикьрар кӀуру. Душваъ Аллагьдин гьадму ужувлакан ва Дугъан веледар хьпан бадали, инсанари гьапӀну ккундуш, ктибтура. Аллагьди, Чав гъапӀу ужувлакан вари инсаниятдиз хабар дебккай, гъапну, ари гьадму Хабар – ЦӀийи Йикьрар, учу, табасаран чӀалназ илтӀибкӀу Рашид Азизовди, гъалатӀар ктагъу Шарафудин Дашдемировди, Шамиль Казиевди, Сабрина Шихалиевайи, Михаил Алексеевди ва Гирами китабар илтӀикӀру институтдин, бицӀирилан ккебгъну, вари гъулугъчйири табасаран халкьдиз дебккрача.

ЦӀийи Йикьрарнаъ улупнайи гьядисйир хьуз хъюгъхъанмина, яни думу Ужʼвал инсаниятдиз дебккхъанмина кьюд агъзур йистӀан зиина гъубшну. ЦӀийи Йикьрарин пай гьадму гьядисйир чпин улариз гъяркъю шагьидари грек чӀалниинди дибикӀнайи Гирами китаб ву. Дидин хъана уччвуйи гъавриъ ахъруси, Китабдин ахириъ, алахьру читин гафарин мяна ачухъ апӀурайи словарь ва гьядисйир наан шули гъахьнуш гъавриъ тӀаърайи шиклар, схемйир ва картйир туврача.

ЦӀийи Йикьрар 27 Китабдикан ибарат дубхьнайи саб гъварч ву, ва, урхрудариз сацӀиб гъавриъ ахъуз кюмек ибшри дупну, гьар Гирами китабдин улихь дидкан жикъидиси мялуматра туврача.

Библия илтӀибкӀру институтди думу табасаран чӀалназ илтӀибкӀдариз, дидин редакторариз ва думу адабгъуз кюмек гъапӀдариз – варидариз чухсагъул кӀура. Табасаранариз чпин багъри чӀалниинди Аллагьдин Гаф урхуз мумкинвал хьувалиин учу шад вуча.

Библия илтӀикӀру институт

Коринф-1

Коринф-1

1. Коринф-1

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

5. 5

6. 6

7. 7

8. 8

9. 9

10. 10

11. 11

12. 12

13. 13

14. 14

15. 15

16. 16

Коринф-1

Коринфдиъ айи хъугърудариз 1-пи кагъаз

Му кагъазра Эфес шагьриъ Павелиинди Гирами Рюгьнулан арайиз гъафиб ву. Павел, Ужувлан хабар рабгъури чан кьюбпи сиягьятназ гъушган, грекарин Коринф шагьриъ Исайихъ хъугърударин жямяаьт арайиз гъюру. Исайин вакил му шагьриан удучӀвну гъушхъан, хъугърударин улихь читин меселйир дугъужвуру. Гьадму меселйирин гьякьнаан кагъаз дибрикӀди гъибтуб гьич зат дюзюб дайи. Кагъзиъ Исайихъ хъугърудари, хътругърудари апӀурайистар лайикьсуз тӀулар, гьич фицикӀа дапӀну ккундар кӀура. Коринфдиъ гизафдариз Павел Исайин вакил вуди кьабул апӀуз ккунди адайи, гьаддиз месэла хъана читин гьялнаъ абхънайи. Агъайин хябяхъдин уьл ипӀбан мянайин дурар гьубкӀну гъавриъ ахънадайи ва аьхюдарикан фунуриз артухъди гьюрмат дапӀну ккундуш, гьаддин кӀуллан гьюжатариъ айи. Исайихъ хъугънайи сакьюдар, кӀучӀлин аллагьариз гъурбан дапӀнайи йикк ипӀуруш-ипӀдарш, гьаддинра гъавриъ адайи. Дурар, чпин арайиъ айи гьюжатар аьдати судариъ гьял апӀуз шерик шуйи. Хъугърудар кьюб йишваз пай дархьбан бадали, Гирами Рюгь, Павелин кагъзиинди гьадму меселйириз, хъугъувалин биналу суалариз лигуру ва, Иса мисалди улупури, Коринфдин хъугърударин аьгъювалариъ алахьру читинвалар гьял апӀуз кюмек шулу. Месигьдин масанвал хъугърударин ара мюгькам апӀру алат дубхьну ккунду.

1

Саламар

1^1Иса Месигьдин вакил хьуз Аллагьди дих дапӀнайи Павелихьан ва Сосфен гъардшихьан 2Коринфдиъ Аллагьдихъ вари хъугърудариз, Иса Месигьдихъди саб вуйи гирами духьнайидариз, Дугъаз кӀури гирами халкь хьуз дих дапӀнайидариз, ихь Агъа ва дурарин Агъа вуйи Иса Месигьдиз ккарагурайидариз саламар+.

3Аллагьдихьан, Аьршарин ихь Адашдихьан ва Агъа Иса Месигьдихьан ужʼвал ва мясляаьт ибшричвуз!

Павели Агъайин тяриф апӀура

4Учвхъан узу йиз Аллагьдиз гьаммишан чухсагъул кӀураза, гьаз гъапиш Гьадгъу учвуз Иса Месигьдиланмина ужувлан багъишар тувначвуз. 5Гьадгъулантина учву варибдихъди – гаф-чӀалнан ва аьгъюваларин вари хазнайихьди ацӀунчву,+
6фицики Месигьдикан вуйи ич шагьидвал учвуъ мюгькам гъабхьну. 7Сарун, ихь Агъа Иса Месигь гъяйиз ккилигури гъузбаъ, рюгьнан багъишариъ учвуз гьудрубкӀруб фукӀа адарчвуз+. 8Учву аьхиризкьан, ихь Агъа Иса Месигьдин Йигъан учву сабкьан тахсир ктарди хьпан бадали, Гьадгъу мюгькам апӀидичву+. 9Чан Бай вуйи ихь Агъа Иса Месигьдихъди саб хьуз ухьуз дих дапӀнайи Аллагь хъугъвал Алир ву+.

Хъугърударин жара хьувалар

10Ихь Агъа Иса Месигьдин ччвурнахъан, гъардшар, учвуз миннат апӀураза, чиб-чпихъди вари рази духьну гъузай. Гъит учву чиб-чпихьан жара даришри, фагьмар ва фикрариъ саб ишричву!+

11Йиз гъардшар, ичв гьюжатарикан Хлоийин хуландарикан деебхьназуз+. 12Узу мушваъ фтикан улхура? ГьацӀари кӀурачва: «Узу Павелин тереф дибиснайир вуза», тмундари – «Узу – Аполлосдин», шубурпидари – «Узу – Кифдин», юкьурпидари – «Хъа узу – Месигьдин»+. 13Месигь пай духьнайин дарш?! Вая учвхъанди хачрак карсур Павел гъахьнийин?! Ясана учву Павелин ччвурнахъ штуан гъахьунчвахъа?! Ваъ!+
14Криспна Гай ктарди, узу йиз хилариинди учвкан фужкӀа штуан дарапӀбаз Аллагьдиз чухсагъул кӀураза+. 15Гьаддиз учвхьан сарихьанра, йиз ччвурнахъан штуан гъахьунча, пуз хьибдарчвухьан! 16Ав, йиз хилариинди штуан дапӀну цӀийи алаъдар Стефанна дугъан хуландар вуйиз, хъа сарун узу фужарсана цӀийи алаънуш, кӀваин илмидариз+
17Месигьди узу, учву штуан апӀуз кӀури ваъ, хъа Ужувлан хабар дебккуз гьаънайир вуза. Думу Хабар узу аьмалдар гафариинди дебккну ккундар, вуйиш, Месигьдин, ккадауз кӀури, хачрак гъабхьи аьжалнан метлеб дубгдийи+.

Аллагьдин заанвал, аьяндарвал ва кьувват – Месигь ву

18Пуч хьуз ккайидари, Месигьдин, ккадауз кӀури, хачрак гъабхьи аьжаликан гаф ахмакьвал ву кӀура, хъа ухьуз, Аллагьди уьрхрудариз, думу Аллагьдин кьувват ву+. 19Гирами китабариъ дибикӀнаки:

«Узу, аьяндрар вуча кӀурайидарин аьяндарвал
фукӀа дарувал апӀидиза ва
фикирлуйир вуча кӀурайидарин фикирлувал
тина гьадапӀидиза».

20Наши аьяндар? Наши Кьанундин аьлим? Наши гьаму аьсрарин дирбаш гьюжаткар? Аллагьди гьаму дюнʼяйин вари аьяндарвал, дугъридан ахмакьвал ву, кӀури, улупнадарин дарш+? 21Аллагьдин зурба фагьми дебккганси, гьаму дюнʼяйин фагьмихьан Аллагь аьгъю апӀуз дархьиган, Хабарну дебккрайи «ахмакьвалихъ» хъугъдар уьрхюз Аллагьдиз ккун гъабхьну. 22Жугьдари аьламатар ккун апӀура, Аллагьдикан аьгъдрудари фагьум абгура,+
23хъа учу, хачрак карсу Месигьдикан хабар рабгъурача. Жугьдариз му хъарсну алдакру гъван ву, хъа имбу халкьариз – фагьумсузвал ву+. 24Хъа, Аллагьди дих дапӀнайидариз, жугьдаризра, грекаризра, Месигь – Аллагьдин фагьум ва кьувват ву!+
25Фицики, Аллагьдин «ахмакьвал» инсандин фагьумтӀан зиина ву ва Аллагьдин «зяифвал» инсандин кьувваттӀан кьудратлу ву!

26Гъардшар, Аллагьди учвуз дих апӀайиз учву фицдар вуйиш, учвуз лигай. Эгер адмийи гьисаб апӀурайиси гъадабгъиш, учвкан гизафдар фагьумлуйир, кьувватлуйир, бина машгьур касар вуйинхъа? 27Хъа Аллагьди, фагьумлуйиз нач хьузди, гьаму дюнʼяйи ахмакьди гьисаб апӀруб ктабгъну, ва кьувватлуб начан шлуси, гьаму дюнʼяйи зяифди гьисаб апӀруб ктабгъну. 28Дугъу, гьаму дюнʼяйи зина вуди гьисаб дапӀнайиб батӀил апӀбан бадали, саб кьимат адруб, асккан дапӀнайиб ва улʼан идипнайиб ктабгъну+. 29Гьаддиз сарун сарихьанра Дугъан улихь чан тяриф апӀуз хьибдар+.

30Гьадгъан кюмекниинди учву Иса Месигьдик кидикьначва. Гьадму Иса ухьуз Аллагьдин фагьум, ихь гьякьвал, ихь гирамивал ва ккадаувал вухьуз!+
31Гьаци вуйиган, Гирами китабариъ кӀурайиси:

«Тяриф апӀуз ккунири Агъайин тяриф апӀри!»+

2

Хачрак карсу Месигьдикан

2^1Узу учвухьна, гъардшар, Аллагьдин сирнакан ктибтуз гъафиган, узу йиз уччвудар гафар, ясана йиз фагьумлувал улупуз гъафир дайза+. 2Учвухъди хъайиган, узуз аьгъюр сар Иса Месигь вуйзуз, Думура – хачрак карсур. Дугълан гъайри, сарун фукӀа аьгъю дарапӀуз гьял гъапӀунза+. 3Узу учвухьна, гучӀ кади, гукӀунди ва аьжузди гъафнийза+. 4Узу туврайи хабарнаъ ва йиз улхбариъ инсандин фагьмин эсер апӀру гафар адайиз, хъа дидиъ Рюгьнан кьувват ачмиш хьувал рябкъюйи+. 5Мици узу, ичв хъугъувал, адмийин фикринуб ваъ, хъа Аллагьдин кьувватнануб хьпан бадали, улхури гъахьунза+.

Аллагьдин фагьум

6Фагьмикан учу гьуркӀу адмийириз ктибтурача. Учу, гьаму дюнʼяйин фагьум, ясана му дюнʼяйин гьюкумдрари туврайи ухди-кьанди фукӀа дарубдиз илтӀикӀру фагьум, туврадарча+. 7Ваъ, учу Аллагьди гьамусдиз жиниди уьбхюрайи сирнан фагьмикан кӀурача. Думу фагьум, ухьу адлу апӀуз кӀури, дюнʼя халкь апӀайиз айи Аллагьдин ният вуйи+. 8Думу фагьум гьаму дюнʼяйин гьюкум хилиъ айидарихьан аьгъю апӀуз гъабхьундар, гъабхьнийиш, дурари хачрак аднан Агъа карсидайи+. 9Аммаки Гирами китабариъ дупнайиси гъабхьну:

«Аллагьди Чав ккунидариз гьязур дапӀнайиб
я инсандин улариз гъябкъюндар,
я ибариз гъеебхьундар,
я фагьмиз гъафундар».

10Хъа Аллагьди думу ухьуз Чан Рюгьнан кюмекниинди ачмиш гъапӀунхьуз, фицики Рюгьназ вариб аьгъя. Рюгьназ Аллагьдин вари фагьмин деринарра аьгъя+. 11Шлихьан чаъ яшамиш шулайи чан хусуси рюгьналан гъайри чан кӀван ниятар аьгъю апӀуз шулу? Гьаци, Аллагьдин ниятарра Чан Рюгьналан гъайри гьич саризра аьгъдар+. 12Ухьуз му дюнʼяйин рюгь дурубкьнадархьуз, хъа Аллагьди ухьуз багъиш дапӀнайи варибдин гъавриъ ахъуз, Чахьан Рюгь дурукьнахьуз+. 13Мидкан учу, инсандин фагьмиинди ваъ, хъа Рюгьну улупу гафариинди кӀурача. Рюгьниинди вуйи гьякьярин гъавриъ, учуз Рюгьну улупну, тӀаърача+. 14Аллагьдин Рюгьнахьан гъюрайиб рюгь аьгъдру адмийихьан кьабул апӀуз шулдар. Дугъу думу ахмакьʼвалси гьисаб апӀуру, ва дидин гъавриъ ахъуз шулдар, фицики му ляхнар рюгь кӀваъ ади апӀрудар ву+. 15Рюгь кӀваъ айи касдиз варибдиз кьимат тувуз аьгъя, хъа адруриз – рюгь айириз кьимат тувуз аьгъдар, 16гьаз гъапиш:

«Агъа Аллагьдиз насигьят тувуз Дугъан гъавриъ айир
фуж ву?»

Хъа ухьуз Месигьдин фагьум ахьуз+.

3

Адмийирихъ хътӀерццуб гунагь ву

3^1Гъардшар, узхьан учвухъди рюгь айи адмийирихъдиси улхуз гъабхьундарзухьан, хъа му дюнʼяйин адмийрихъдиси ва Месигьдихъ хъугъну имбу бицӀи нинйирихъдиси гъулхунза. 2Узу учвуз «никк» туври гъахьунза, хъа аьхюдариз вуйи «хураг» туври гъахьундарзачвуз, тувнийишра, учвхьан гьял апӀуз хьибдайчвухьан ва гьамусра шулайиси адар+. 3Учву сабан му дюнʼяйин адмийирди имичва. Ичв арайиъ бахилвална гъярхьувалар имбукьан гагьди, учву му дюнʼяйин адмийирди гъуздичва ва ичв хасиятра аьдати адмийиринсиб вуйичв+. 4«Узу Павелин терефкар вуза», ясана: «Узу Аполлосдинур вуза» кӀуруган, му дюнʼяйин адмийирстар дарнучвахъа?

5Я кас, Аполлос фуж ву? Хъа – Павел? Гьадрарилантина учву Месигьдихъ хъугъу гъуллугъчйиртӀан дар дурар. Ва учуз гьарсариз Агъайи саб ляхин улупунчуз+. 6Узу кивунза, Аполлосди хъубзну, аьхю гъапӀур Аллагь ву!+
7Гьаддиз, фужкӀара гьисабнаъ адар: я кивур, я хъубзур, хъа анжагъ – арайиз адабгъу Аллагь!+
8Кивуринна хъубзурин айиб саб метлеб ву, ва гьардиз чан пай ляхнинуб рубкьиди+. 9Учу Аллагьдин гъуллугънаъ айидар вуча, хъа учву – Дугъан хутӀил, Дугъан диврайи дарамат вучва+.

10Узу, Аллагьди узуз тувнайи ужувлиинди, фагьумлу устайиси, шибритӀ ккивур вуза, хъа жарари душвʼин хулар дивра. Аммаки гьарсар, чав фици дивраш, дикъатниинди лигри+. 11Сарихьанра, ккивнайибдилан гъайри, жара шибритӀ ккивуз шлуб дар, ари гьадму шибритӀ – Иса Месигь ву+. 12Гьаму шибритӀиин адмийихьан гъизиликан, арсракан, багьа гъвандикан, гакӀвликан, гъеебццу укӀкан вая нахъвракан хулар дивуз шулу. 13Хъа шли фици дивнуш, улупру Йигъ гъибди. Думу Йигъан вари цӀиинди ахтармиш апӀиди ва гьарсарин ляхниз цӀи кьимат тувди+. 14Шлиндар цӀихьан ургуз дархьиш, гьадгъаз чан пешкеш хьибди, 15хъа гъургиш – зарал. Аммаки думу учв, цӀигъян гужназ гъядягъю касси, дюрхну хьиди.

16СатӀлан учву – Аллагьдин хал вуйиб ва учвуъ Аллагьдин Рюгь яшамиш шулайиб аьгъданчвуз дарш+? 17Аллагьдин хал дабгърур Аллагьди даргъиди. Гьаз гъапиш, Аллагьдин хал гирамиб ву, ари гьадму Хал – учву вучва+.

18Учву учвуз кучӀлар апӀруси дарибшри. Эгер учвкан шлиз учв, гьаму дюнʼяйи гьисаб апӀурайиси, фагьумлу касси гьугъужвураш, дицир, учв дугъридан фагьумлу хьузди, «ахмакь» духьну ккунду. 19Фицики, гьаму дюнʼяйин фагьумлувал Аллагьдин улихь ахмакьвал ву. ДибикӀна:

«Дугъу фагьумлуйир
чпин кью-кьюб маш гъяйивалихьди дисура»+.

20Ва хъана:

«Фагьумлуйин фикрар – гьавайидар вуйиб

Агъайиз аьгъя».

21Гьаддиз адмийиинди тярифар мапӀанай. Вариб – ичвуб ву: 22Павелра, Аполлосра, Кифра, гьаму дюнʼяра, уьмурра вая аьжалра, гьамустинубра вая гъюз ккимбубра – вари ичвдар ву, 23хъа учву Месигьдиндар вучва, Месигь – Аллагьдин+.

4

Месигьдин вакилар

4^1Гьаци вуйиган, Аллагьдин сир учʼина ихтибарлу дапӀнайи Месигьдин гъуллугъчйирси учу гьисаб апӀинай. 2Гьамциб хъугъвал илипнайидар аьгьтлу духьну ккунду. 3Учву вая сар жарари узкан фици кӀураш, саб жюрейинна вижна ктарзуз. Узхьан узканкьан фукӀа гьациб пуз шулдарзухьан. 4Йиз намус марцциди вуйиз, вушра, му, узук тахсир ктар, кӀуру гаф дар. Йиз судья – Агъа вуйиз+. 5Гьаддиз, Агъа хъадакну гъюру вахт шайизра, улихьмиди тахсрар агури мюхъюгъянай. Дугъу вари жиниб ачухъ апӀиди, инсанарин юкӀвариъ гьитӀибкӀнайиб арайиз адабгъиди ва гьадмуган Дугъу гьардин тяриф апӀиди+.

6Узу мици, гъардшар, узканна Аполлосдикан учвуз ужʼвал бадали кӀураза. Учу мисал духьну, учхъан, артухъуб жвувкан ктадабгъди, дибикӀнайиб дубгъай, имбунуртӀан артухъ за апӀури, сар шлиинди-вуш фурс мапӀанай+.

7ИмбудартӀан артухъ за шли апӀураву? Аллагьдихьан даруб фу авуз? Увуз вари пешкеш дапӀнайиган, увуз тутрувганси яв тярифар гьаз апӀурава+?

8Сарун учуз вари ачуз, девлетлу вуча, учу хътарди паччгьар гъахьунча кӀури, фикир апӀурайчва! Ай аман, узуз ккундайинхъа учву аьхювал апӀури, учура учвухъди аьхювал апӀурахьидийча!+
9Хъа йиз фикриан, Аллагьди учу, Месигьдин вакилар, аьжал тувуз жаза гьадабтӀнайи адмийирси, варидарин кьяляхъ дерккна. Вари дюнʼяйиз, малайикариз ва адмийириз учкан тамашачйир духьна+. 10Месигь бадали абдлар духьначу, хъа Месигьдихъ хъугърударин арайиъ учву – фагьумлуйир! Учу – зяиф, хъа учву – кьувватлу! Учву – адлу апӀура, хъа учу – беябур!+
11Гъийин йигъазкьан учу гашлу ва мукърам вуча, гъяргъяртӀан алдарди лицурача, учу урччвури шулу, ич хал-йишв адарич,+
12учу ич хилариинди, унтӀаз амкӀ идипури, учуз уьлин кьацӀ гъазанмиш апӀурача. Учʼин агь уьлюбхюру, хъа учу ужʼвал ибшричвуз кӀурача, хъергру – аьгь апӀурача+. 13Учкан варитӀан писубтӀан кӀури шулдар, хъа учу гъянивалиинди жаваб туври шулча. Гъийин йигъазкьан, му дюнʼяйиз чӀюрхярди, гьарсаб хъархъвасси, имичу.

14Му узу учвуз нач хьуз кӀури бикӀурайиб дариз, ваъ, хъа, йиз ккуни веледарси, учву гъавриъ ауз ккундузуз+. 15Учвуз агъзраркьан Месигьдин рякъюъди гъягъру мялимар ашра, хъа адшар сакьюдартӀан адарчвуз. Иса Месигьдикан вуйи Ужувлан хабарнахъ учву хъугъган, узкан рюгьниинди вуйи ичв адаш гъахьну+. 16Учвкан миннат вуйиз: узхъан мисал гъадабгъай!+
17Гьаддиз багьа ва гъапиб кӀулиз адабгъру, Агъайихъ ихь сатӀлан вуйи хъугъувалиъ айи йиз бай Тимофей гьаъразачвухьна. Узу хъугърударин арайиъ варишвариъ улупурайиси, узу йиз уьмриъ фици Месигь Исайин рякъди гъягъюри шулуш, дугъу кӀваин апӀидичвуз+.

18Сарун узу учвухьна гъидар кӀури, ичв арайиъ сакьюдари хъюхъ гъазабгну. 19Хъа узу, эгер Агъайин амур гъабшиш, гъидиза, ва гьадмуган думу кӀулʼан удучӀвнайидарин гафарин ваъ, хъа дурарин кьувватнан кьимат фициб вуш, аьгъю хьибдизуз+. 20Гьаз гъапиш Аллагьдин Паччагьлугъ, гафнаъ ваъ, хъа кьувватнаъ ачмиш шулайиб ву+. 21Учву кадабгъай: маргъ хьади гъюза, даршишсана – масанвална умунвал+?

5

Хъугърударин арайиъ улдугнайивал

5^1Узуз ичв арайиъ Аллагь аьгъдрударин арайиъкьан даршлу кьяппавал абхънайиваликан хабар деебхьназуз: ичвдарикан сар чан адашдин хпирихъди хъа кӀура+. 2Хъа учвук фурсарра кучӀвначвук! Мици хьайиз, гъамлу духьну, ичв арайиан гьациб гъапӀур утӀуккуб лайикь дайинхъа? 3Узу бедендиинди учвухъди хътаршра, йиз рюгьниинди хъаза, ва, гьадму касдикан гьапӀруш, гьамустӀанра гьял гъапӀунза:+
4ихь Агъа Исайин ччвур бадали учву уч гъахьиган, хъа узу учвухъди йиз рюгьниинди хьидиза ва ухьухъди ихь Агъа Исайин кьувват хьибди, 5учву думу адми иблисдин хилиз тувну ккунду, ва дугъан беден, Гьаргандин Агъа кьяляхъ гъюру Йигъан дугъан рюгькьан дюрхну хьузди, йибкӀри+.

6Учвуз фурс апӀуб рубкьудар. Учвуз, дунин тикийи вари хямир утуз гъитруб, аьгъдарди анчвуз+?

7Гьаци вуйиган, учву таза, дун ктру хямир хьпан бадали, зат имдарди йирси дунихьан марцц йихьай. Учву гьаци духьну ккунду, фицики ихь Пасха машквран ччил, Месигь, сарун гъурбан гъапӀну. 8Гьаци вуйиган, гъачай, Пасха машквар, йирси дунин чӀурувалииндина писвалиинди ваъ, хъа дун ктру марцци ва гьякь уьлʼинди тебрик апӀидихьа+.

9Узу учвкан йиз гъубшу кагъзиъ, улдугнайидарихъди гьич саб аьлакьа дарибшри кӀури, тӀалаб гъапӀнийза,+
10аммаки узу, гьаму дюнʼяйин адмийирикан – кьяппйирикан, тямягькрарикан, тӀафларикан, идолариз икрам апӀрударикан, гъапундайза. Дици вуйиш, учву му дюнʼя дипбакк ккуркьдийи! 11Хъа узу, учв кьяппа, тямягькар, идолариз икрам апӀрур, футнакар, пияниска, кучӀлях вуди, гъардаш вуза кӀури, лицурайирикан, кӀураза. Мицирихъди саб суфрайихъ ипӀузкьан мипӀанай+. 12-13Хътругърударин суд апӀуб йиз ляхин дариз – дурарин суд Аллагьди апӀиди! Учву хъугърударин суд дапӀну ккунду, фицики дибикӀна: «Яв арайиан писур адаъ»+.

6

Хъугърударин арайиъ айи гъярхьбарикан

6^1Хъана, учвхьан, ичв гьюжатар, Аллагьдин гирами халкьди гьял апӀуз гъидритди, хътругъру адмийирин судди гьял апӀри кӀури, гъитуз фици шулчвухьан+? 2Аллагьдин гирами халкьди дюнʼяйин суд апӀруб аьгъданчвуз дарш? Учвʼин вари дюнʼяйин суд апӀувал алабхъруган, гьаму бицӀи гъярхьбар гьял апӀуз шуладанчвухьан дарш+? 3Малайикаринна кмиди ухьу суд апӀурахьа гьа. Дуланажагъдин аьдати ляхнаринкьан ухьхьан суд апӀуз шуладарин? 4Гьамциб дюшюшназ ичв арайиан важиблу дару касар ичв судйирди ктагъурачва. 5Нач дубхьну ккунду! Ичв арайиъ хъугърударин месэлйир гьял апӀуз шлу саркьан аькьюллу адми адарин+? 6Хъа учву гъардши гъардшилан суддиз аьрза туврачва, ва хътругърудари ичв суд апӀура! 7Учву беябур хьуз, чиб-чпилан суддиз аьрза тувувал чӀяаьн ву! Гьаци апӀайиз, жвув гьякь вушра, асккан духьну гъузуб ужу даршулин? Жвувануб тувну гъузуб ужу даршулин+? 8Хъа учву ичв гъардшар асккан апӀурачва ва дураринуб бисурачва.

9Учвуз чӀур гъахьи касариз Аллагьдин Паччагьлугъ ирсди дурубкьруваликан аьгъдарди анчвуз дарш? Лигай гьа, учву ичв учвуз кучӀлар апӀрубси дарибшри! Кьяппйириз, идолариз икрам апӀрудариз, дугъри дару жиларизна хпариз, жилир жилирихъди гъярудариз,+
10тӀафлариз, тямягькрариз, пиянисккйириз, футна дабгърудариз, кучӀляхяриз Аллагьдин Паччагьлугъ ирсди рубкьидар+. 11Учвкан саб кьадар ари гьацдар вуйчва, аммаки ихь Аллагьдин Рюгьну ва Агъа Иса Месигьди ухьуз гъапӀубди учву марцц, гирами ва гьякь гъапӀунчву+.

Гъит ичв жанар Агъайин гъуллугънаъ ишри

12Учву кӀурачва: «Узуз вари апӀуз ихтияр азуз!» Аммаки вариб хайирназ дар! «Узуз вари апӀуз ихтияр азуз», хъа гьич сабдира йиз зиин агъавал апӀуз гъитну ккундар!+
13Учву гьацира, «ипӀруб – фуниз, фун – ипӀрубдиз», кӀурачва! Ав, дюз кӀурачва, хъа мура, тмура Аллагьди терг апӀрубра дюз ву. Аммаки беден кьяппавализ вуйиб дар, хъа – Агъайиз. Агъара – бедендиз. 14Аллагьди Агъа Чан кьувватниинди чӀиви гъапӀну ва ухьура чӀиви апӀиди. 15Учвуз, ичв жанар Месигьдин жандин паяр вуйиб, аьгъданчвуз? Гьаци вуйиган, узхьан Месигьдин пай гъадабгъну, кьяппавализ фици тувуз шулу? Аллагьди уьрхри!+
16Учвуз, кьяппайик ктикьур, гьадгъахъди саб беден шлубдикан аьгъданчвуз дарш? Фицики дибикӀна:

«кьюрикан саб беден хьибди»+.

17Хъа фуж Агъайик ктикьиш, думу Гьадгъахъди рюгьниинди сатӀи шула+. 18Кьяппавалихьан гьергай! Адмийи, кьяппавал ктарди, фу гунагь гъапӀишра, думу гунгьин дугъан бедендихъди фукӀара дар, хъа кьяппавал апӀурайири, чан бедендиз къаршуди гунагь апӀура!+
19Учвуз ичв беден Аллагьдихьан учвуъна дуфнайи Гирами Рюгь яшамиш шулайи хал вуйибдикан хабар адарди анчвуз дарш? Сарун учву ичвдар дарчва,+
20гьаз гъапиш учву зурба кьиматнахъ гъадагънайидар вучва. Гьаддиз, ичв жанариинди Аллагь за апӀинай!+

7

Жилириканна хпирикан

7^1Учву узуз, жилириз хпирик зат кудручди гъузиш, ужу шул кӀури, гъибикӀунчва. 2Хъа му дюнʼяйиъ кьяппавал абхънайиган, гъит гьарсар жилир чан хпирин ва гьарсар хпир чан жилирин ахникк ишри. 3Жилири чан хпирихъди жилирвалин буржи тамам апӀри, хпирира гьаци апӀри.

4Чан жандин аьхюр хпир дар, хъа – жилир, гьаци жилирра чан бедендин аьхюр дар, хъа – чан хпир. 5Чиб-чпихъди сатӀи хьувал гъибтри мапӀанай. Йикьрар йитӀну, сацӀиб вахтназ, думу вахт Аллагьдиз ккарагуз бахш апӀузди жара гъахьну пну, баладар. Хъасин хъана сатӀи йихьай, даршиш иблисди, учвхьан аьгь апӀуз даршиш, гъирагъдихъинди хъчӀюхидичву+. 6Яна узу му буйругъ вуди дупнайиб дариз, хъа ичв ихтиярнаъ гъубзра+. 7Узуз вари адмийир узуси духьну ккундийзуз, хпир хътарди, аммаки гьарсариз Аллагьдихьан чан багъиш а: сариз саб, тмунуриз тмунуб+.

8Хъа ачӀни хпаризна жилариз кӀураза: дурариз ялгъузди, гьаму узуси яшамиш шули гъузиш, ужу шул. 9Хъа аьгь апӀуз даршлудари, тямягьну гъадагъайиз, гъит, чпиз хизанар ккергъри, гьамци ужу хьибди+.

10Хъа шив ва жилир хъайидариз узу ваъ, хъа Чав, Агъайи буйругъ тувра: хпири чан жилир гъитну ккундар,+
11хъа эгер гатӀахьруси алабхъиш, сарун нюкгьин эйси даришри, шулуш, хъана чан жилирихъди албагри. Ва жилирра хпирихьан жара даришри+.

12Хъа имбудариз, сарун Агъайи ваъ, хъа узу кӀураза: эгер сар фунур-вуш гъардшин хпир хъугърур дарш ва думу дугъахъди яшамиш хьуз рази вуш, гъит жара даришри. 13Хътругъру жилир хъайи дишагьлийизра кайиб гьадму ву: эгер думу дугъахъди яшамиш хьуз рази вуш, чан жилирихьан гьудудучӀври. 14Гьаз гъапиш, хътругъру жилир чан хъугъру хпирилантина, ва хътругъру хпир чан хъугъру жилирилантина гирами шулу. Жараси вуйиш, ичв веледарра марцци дару гьисаб хьидийи, хъа мици, дурарра гирами ву.

15Эгер хътругъру жилириз вая хпириз жара духьну ккундуш, гъит ишри. Му гьялариъ гъардаш, вая чи асиллуди гъузидар. Аллагьди ухьуз мясляаьтнаъди яшамиш хьуз дих дапӀнахьуз. 16Увуз, хпир, яв жилир увлантина дюрюхрувал фици аьгъявуз? Увузра, жилир, яв хпир увлантина дюрюхрувал фици аьгъявуз+?

17Гъит гьарсар Агъайи улупнайиси яшамиш ишри, ва чаз Аллагьди дих дапӀнайиси гъузри. Му къайдйир варишвариъ айи хъугърудариз кӀурудар вуйиз. 18Чаз дих апӀайиз суннат дапӀнайириз думу жиниди уьбхюри гъибтуз гучӀ адар. Хъа суннат дапӀну адарди дих дапӀнайириз, сарун суннат дарапӀишра, гучӀ адар+. 19Суннат дапӀнайивал, ясана адрувал – мурариъ гьич саб мяна адар, хъа мяна – Аллагьдин табшуругъар тамам апӀуб ву+. 20Чаз дих апӀруган, фуж фици вуйиш, гъит чан гьаци гъузри. 21Эгер увуз лукӀди имиди Аллагьди дих дапӀнаш, увуз дидкан гьии дардиси дарибшри. Эгер увуз азад хьуз шлу мумкинвал аш, ужу шлуси апӀин. 22Фицики Агъайи дих дапӀнайи лукӀ Агъайиз азад вуйир ву. Гьаци, азад вуди дих дапӀнайирра, Месигьдин лукӀ шула+. 23Учву, зурба кьимат тувну, гъадагънайидар вучва, гьаддиз, адмийирин лукӀар махьанай!+
24Гъардшар, Аллагьди дих апӀруган, гьар кас фици айиш, Дугъан улихь гьаци гъузай!

Павели нюкгьин гьякьнаан вуйи суалариз жаваб тувра

25Швуваз дурушдариз ва швушв дархидариз Агъайи дурарин гьякьнаан саб буйругъра тувнадарзуз, аммаки Гьадгъухьан, узуз ужʼвал дурубкьнайивализ дилигну, йиз гафнахъ хъугъуз шулу. Узу гьамци пидиза:+
26Узу, гъийин гьялариъ, адмийиз чпин айибси – швуваз дурушдар, дурушди ва швушв дархидар дархиди гъузиш ужу шул кӀури, гьисаб апӀураза. 27Эгер уву нюкгьиъ аш, жара махьан. Хъа эгер уву швушв хьайир дарш, махан. 28Хъа эгер гъахишра, думу гунагьвал дар. Эгер риш швуваз гъушиш, гунагь хьибдар. Аммаки чпин сатӀлан вуйи уьмриъ дурариз гизаф читинвалар ккилигура, хъа узуз учву гьадрариккан уьрхюз ккундийзуз.

29Жараси кӀури гъабшиш, гъардшар: вахтар цӀибтӀан гъузрадар, ва швушвар хьайидар, гъит швушвар хьтрударси ишри, 30хъа дердлудар – дерд ктрударси, шадлудар – шад дарударси, гъадагърудар – фукӀа хътрударси+. 31Гъит гьаму дюнʼяйиъ яшамиш шулайидар, дидкан тӀяаьм ктадабгърударси, ишри. Гьаз гъапиш, ухьуз рябкъюрайи гьаму дюнʼя багарихьди жвартӀ хьибди+.

32Узуз учву сабдиканра вижна ктарди ккундузуз. Хпир хътрур, учв Агъа Аллагьдиз ккун ишри кӀури, Аллагьдин ляхнариъ ичӀигну а+. 33Хъа хпир хъайир, хпириз ккун ишри кӀури, му дюнʼяйин ляхнар апӀбахъ хъа. 34Дицир кас кьюбишваз пай духьна. Жилир хътру хпири вая швуваз душну адру шуру Агъайин ляхнарикан фикрар апӀуру. Думу чан бедендиинди ва рюгьниинди Дугъаз бахш хьуз шерик шулу, хъа швувахь хьайир, жилириз учв ккун ишри кӀури, му дюнʼяйин ляхнар апӀбахъ хъа. 35Му вари узу учвуз ужʼвал бадали кӀурайиб вуйиз, хъа учву фтихьан-вуш гьадатӀуз кӀури ваъ. Узуз ккундайиб: учву варитӀан ужуйи, гьич сабдира учвуз машат дарапӀди, Аллагьдин гъуллугънаъ хьуб вуйиз.

36Эгер учвкан шлиз, сумчир дарапӀди чан лишан кипнайирин йисар гъяра кӀури гьии даруси аш, ва гьамус сумчир дапӀну ккуниси фикир апӀураш, гъит дугъу чан дюз гъюрубси апӀри. Дугъхьан швушв хуз шулу, думу гунагь дар. 37Эгер адмийи швушв дархуз ижмиди гьял дапӀнаш, эгер швушв хувал думукьан чарасуз ляхинси фикир апӀурадаш ва эгер учв чан хилиъ дидисну гъузуз шлур вуш, дугъу чаз хъирснайи риш марцциди гъитуз кӀваъ дибиснаш, ужуйи апӀура. 38Гьаци вуйиган, хъирснайи риш швушвди хрури ужуйи апӀура, хъа дархрури хъана ужуйи апӀура+.

39Хпир чан вари уьмриъ жилирик китӀнайир ву, хъа жилир гъачӀиган, думу азад шула ва дугъхьан чаз ккунириз швуваз гъягъюз шулу, анжагъ – хъугъруриз+. 40Хъа эгер, фуж, узуъра Аллагьдин Рюгь азуъ, кӀури, швуваз дурушди гъузиш, думу бахтлуди хьиди.

8

Идолариз гъурбан гъапӀу хурагнакан

8^1Гьамус ичв суалназ Аллагьсузарин идолариз гъурбан дапӀнайи йиккʼкан пидиза. ИкибаштӀан, «ухьуз варидариз аьгъювалар айибдикан» хабар ахьуз, аммаки аьгъювалари фурс капӀру, хъа масанвали мюгькамвал хуру+. 2Эгер шли аьгъювалар азуз кӀураш, дугъаз дугъридан чаз аьгъю дубхьну ккундайиб аьгъю дубхьнадар+. 3Хъа Аллагьдиз Учв ккунидар аьгъя+.

4Гьаци вуйиган, аллагьсузарин идолариз гъурбан гъапӀу хурагнакан пидихьа. Ухьуз варидариз, дюнʼяйи икрам апӀурайи идолар фукӀа даруб ва Сарилан гъайри гьич саб жюрейинра аллагь адруб, аьгъяхьуз+. 5Эгер гьацдар «аллагьар» ву кӀурайидар завариин, ясана жилариин алийишра (хъа дюнʼяйиъ «аллагьар» ва «агъйир» кӀурудар, дугъридан гизаф а), 6аммаки ухьуз айир сар АллагьтӀан дархьуз – Адаш Аллагь. Ари Гьадгъу дюнʼяйиъ вариб ккебгъну, ва, Гьадгъаз кӀури, ухьу яшамишра шулахьа. Агъара сартӀан дар – Иса Месигь. Ари Гьадгъуинди дюнʼяйиъ вариб арайиз удубчӀвну, ва Гьадгъулантина ухьуз уьмурра гъабхьунхьуз+.

7Хъа мидкан варидариз хабар адар. Саспидар идоларихьна гьаци вердиш духьнаки, гъира кмиди дурари, гьациб хураг ипӀруган, идолариз икрам вуди дубхнайиб ву кӀура ва чпин зяиф намусну дурар чиркинди улупура+. 8Хурагнахьан ухьу Аллагьдихьна багахь апӀуз хьибдар. Ухьу дирипӀди гъузну пну, кам шулайиб адарихь, ипӀуру пну, фукӀа гъазанмишра апӀурадархьа+. 9Амма лигайки, ичв азадвал зяифдариз ликриккан ккибиргъру гъван дарибшри. 10Фицики зяифуриз идоларин хулаъ уву, аьгъювалар айир, ипӀури гъяркъиш, дугъура идолиз гъурбан дапӀнайи хураг ипӀиди+. 11Магьа гьаддиз, яв аьгъювалари зяиф гъардаш – дугъхъандира Месигьди жан тувну аьхир – пуч апӀиди+. 12Гьамци гъардшариз къаршуди гунагь апӀури ва дурарин зяиф намусназ зиян туври, учву Месигьдиз къаршуди гунагь апӀурачва. 13Гьаддиз, узу ипӀурайи хурагналантина йиз гъардаш алдакураш, думу гунгьихъна дархбан бадали, йикк дирипӀди гъузарза+.

9

Павелра имбуну вакиларсир ву

9^1Узу азад адми дарин дарш? Узу Месигьдин вакил дарин дарш? Ихь Агъа Иса узуз гъяркъюндарин дарш? Учву Агъайихъди саб хьувал – йиз гъуллугънан ляхин дарин дарш+? 2Жарадариз узу вакил гьисаб даршра, учвуз узу – Месигьдин вакил вуза! Месигьдихъди учву саб хьували узу вакилвалин гъуллугънаъ айиб тасдикь апӀура.

3Узук тахсир кипрудариз йиз жаваб магьа гьамциб хьибди. 4ИпӀрубна ухрубдиз учуз ихтияр адарин дарш+? 5Хъугъру дишагьли учуз швушвди хуз ихтияр адарин дарш? Ва думу хпир, Месигьдин имбуну вакилариси, Агъайин чвйириси вая Кифайиси, жвувахъди гъярушваз гъадагъуз шулдарин дарш+? 6Ясана учуз ипӀуз уьл гъазанмиш апӀуб узузна ВарнавдизтӀан адабгънадарин+?

7Фунур эскри чан гъуллугънан харжар чан жибдиан ккеркру? Фунури, тӀумтӀин багъ ибтну, тӀумтӀар диритӀди гъитру? Фунур габни чан лижан хюнйириккан никк дурубхъур+? 8Му вари узу адмийин улариантӀан дилигди кӀурайинхъа? Къанундин китабдиъра гьаддикан кӀурадаринхъа? 9Фицики, ухьуз Мусайиланмина тувнайи Къанундира кӀура:

«Гад апӀурайи йицран ушв мяхъябкьян».

Аллагь йицарин гъайгъушнаъ а кӀури, хиял вуничвхъа+? 10ИкибаштӀан, Дугъу мици ухьуз кӀура! Ухьуз дибикӀна:

«ХутӀил хътабкрури хутӀил хътабкуру, ва гад апӀрури гад апӀуру, чпизра чпи апӀурайи ляхникан пай бадали»+.

11Учу ичв арайиъ рюгьнан тум дубзну, дидлан ккадабцӀру мутмуйиинди вуйи бегьерназ ккилигураш, учуз гизафуб ккун апӀурайин+? 12Жарадариз учвхьан кюмек рубкьуз ихтияр айиган, учуз хъа аьхю ихтияр ачуз!

Аммаки, учу сабанкьан учуз айи гьадму ихтияр ишлетмиш гъапӀундарча, хъа, Месигьдикан Ужувлан хабар рабгъуз машат дарибшри кӀури, учу вариб аьгь апӀурача. 13Учвуз, Аллагьдин хулан гъуллугънаъ айидари уьл Аллагьдин хулкан ипӀурайибдин ва гъурбнар апӀрушвахь гъуллугънаъ айидариз гъурбан гъапӀубдикан саб пайназ ихтияр айибдин, хабар адарин дарш? 14Гьаци Агъайира, Ужувлан хабар рабгъруриз ипӀруб гьаддилан дубхьну ккунду кӀури, амур гъапӀну+.

15Гьаму узуз айи ихтиярар гьич сабкьан узу ишлетмиш гъапӀундарза. Я гьамус, гьациб кюмек ккун апӀури, бикӀурайиб дариз. Йиз тяриф дубгайиз, узу йикӀуз гьязур вуза+. 16Узу Ужувлан хабар рабгъура кӀури, гьаз узу йиз тяриф апӀуза? Думу йиз буржи вуйиз. Эгер узу думу тамам дарапӀди гъибтиш, йиз язухъ ву!+
17Узу Ужувлан хабар йиз хушниинди рабгъураза. Йиз хушниинди дайиш, узу думу ляхин, йиз буржи вуди хьпаз дилигну, тамам апӀидийза. Хъа узу думу йиз хушниинди рабгъурайиган, пешкешра хьибдизуз+. 18Йиз пешкеш фтилан арайиз гъюра? Хъа гьамдилан: Ужувлан хабар узу кьимат дарди рабгъураза ва узуз улупнайи ихтиярар ишлетмиш апӀурадарза+.

19Гьеле узу азад адми вушра, узу йиз хушниинди, Аллагьдихьна шлубкьан гизаф адмийир хпан бадали, варидариз лукӀвал апӀури гъахьунза+. 20Жугьдарихъди узу, дурар Агъайин терефназ хузди, жугьудси гъахьунза. Къанун тамам апӀурайи адмийирихъди, гьеле узу Къанундин хиликк ккайир даршра, дурар Агъайин терефназ хузди, узура Къанун тамам апӀурайирси гъахьунза+. 21Къанун адру адмийирихъди, гьеле узу Аллагьдин Къанундиккан азад даршра, гьаз гъапиш Месигьдин Къанундикк кказа, дурар Агъайин терефназ хузди, узура Къанун адрурси гъахьунза+. 22Зяифдариз узу, дурарра хузди, зяифурси гъахьунза. Варидиз узу, аьхирки гьадрарикан сакьюдаркьан уьрхбан бадали, варибди гъахьунза+. 23Му вари узу, Ужувлан хабар бадали ва гьаддин ужувлакан узузра кубкӀузди, апӀураза.

24Жаргъбан талитнаъ гизафдар иштирак шулу, хъа гъалиб сартӀан даршлуб учвуз аьгъячвуз. Гьаддиз пешкеш рубкьруси жаргъай+. 25Иштракчйири, вари чпин тямягьяр дирчну, чӀур дубхьну гъябгъру кунцӀ бадали, гьар йигъан гьязурлугъар гъахуру, хъа ухьу – чӀур даршлу кунцӀ бадали гьязур духьну ккундарин!+
26Гьаддиз, саб метлеб адарди жаргъурайир дарза ва гьавайиз гъурдар йивурайир дарза! 27Ваъ, жарадариз Ужувлан хабарнакан ктибтруган, жвув тина дарапӀузди, узура йиз беден вердиш апӀураза, думу узуз мютӀюгъ апӀураза.

10

Жугьдарси махьанай

10^1Гъардшар, ихь вари абйир дифран хиликкди хьубкан ва, гьюл жара дубхьну, вари гьадушвʼантина удучӀвбакан, учвуз аьгъюди ккундузуз. 2Дурар вари Мусайин ччвурнахъ дифраъ ва гьюлиъ гъахьну. 3Дурари вариди рюгьнан саб хураг ипӀури 4ва рюгьнан саб убхъруб убхъури гъахьну. Дурари чпихъди шлу рюгьнан гъарзʼан убхъури гъахьну, хъа думу гъарз – Месигь вуйи. 5Дурар гьаци гъахьнушра, Аллагьдин улихь дурари ужʼвал гъазанмиш гъапӀундар ва къураматдиъ пуч гъахьнийи.

6Му вари ухьуз, гьадрариси ухьура писвал ккун дарапӀбаз, улупурайиб ву. 7Гьадрарикан гьацӀарси, учвура идолариз икрам апӀрудар махьанай. Фицики Гирами китабариъ дибикӀна:

«Халкьди, деъну, ипӀуз ва убгъуз хъюгъру, хъасин идолин гьюрматназ ялхъвнар апӀуру».

8Гьадрарикан гьацӀарси ухьура, кьяппйир хьидархьа. Дурари кьяппа тӀулар апӀури ккебгънийи, ва сад йигъан къанна шубуд агъзур гъийихнийи. 9Ухьура, гьадрарикан гьацӀариси, Месигь ахтармиш апӀури хъюгъидархьа. Хъасин дурар, битӀари кьацӀар дапӀну, гъийихнийи. 10Учвура, гьадрарикан гьацӀарси, бурбрар апӀури махьанай, гьаддилан дурар пуч апӀру малайикди тӀанкь гъапӀнийи.

11Гьамрар вари, гъюз ккимбуб улупури, гьадмуган дурарихъди гъахьнийи, хъа му ухьуз, дарс вуди, дибикӀна+. 12Гьаци вуйиган гъит, гьар шли учв ижмиди ликриин дийигъназа кӀури, фикир апӀураш, алдакуз гъидритри!+
13Гьамусдиз учвʼин алахьу читинвалар адмийириин улукьру аьдати читинвалартӀан дар. Аллагь Чав туву гаф тамам апӀрур ву. Дугъу учвʼин аьгь апӀуз даршлу читинвалар алахьуз гъитдар. Читинвалар алахьруган, Дугъу учвуз дурариан удучӀвуз шлу рякъра улупидичвуз. Гьаци дурариан учвхьан кӀул адабгъуз хьибдичвухьан+.

14Магьа гьаддиз, йиз ккунидар, идолариз икрам апӀбахьан гьергай!+
15Узу, учву фикирлу адмийир ву дупну, улхураза. Учву фикир апӀинай. 16Аллагьдиз чухсагъул дупну, убхъурайи баркаллагьнан Захру ухьу Месигьдин ифдик ктикьурадарин? ГьудубтӀну, пай дапӀнайи уьли ухьу Месигьдин бедендик ктикьурадарин+? 17Уьл саб ву, ухьура, фукьан гизаф вушра, саб беден вухьа, гьаз гъапиш, ипӀурайи гьадму саб уьлʼинди ухьу вари сатӀи шулахьа+.

18Израил халкьдиз лигай, гъурбан апӀрушвахьна гъурбан гъапӀу мутму дубхну ипӀрудар, гъурбан гъапӀушвахъди саб шуладарин? 19ИкибаштӀан, узу, идолиъ вая дидиз гъурбан дапӀнайибдиъ фу-вуш саб мяна а, кӀурадарза+. 20Ваъ, аммаки Аллагьсузари чпин гъурбнар, Аллагьдиз ваъ, хъа шейтӀнар-жинариз хура. Узуз учву жинарихъди саб духьну ккундарзуз. 21Учвхьан Агъайин Захʼанра ва жинарин захʼанра сабси убхъуз хьибдарчвухьан! Учвхьан Агъайин Суфрайихъра ва жинарин суфрайихъра сабси деуз хьибдарчвухьан!+
22Агъайик хъял капӀуз шулухьхьан кӀури, ухьу фикир апӀурайин? Ухьу ДумутӀан кьувватлуйир вуйин дарш?

Жвуван азадвал Аллагьдин адназ ишлетмиш апӀинай

23Учву: «Вари апӀуз ихтияр ачуз!» кӀурачва, аммаки вари, хайирназ дар. «Вариб апӀуз ихтияр а!» Аммаки варибди мюгькамвал хурдар+. 24Гъит варидари, жвуваз ваъ, имбудариз ужʼвал апӀри+.

25Базариъ масу тувруб вари, юкӀв архаинди, ахтармиш дарапӀди, ипӀинай,+
26фицики, «жил ва дидʼин алиб вари Агъайинуб ву».

27Эгер хътругъру адмийи учвуз теклиф гъапӀиш, гьивуб вари юкӀв архаинди, ахтармиш дарапӀди, ипӀинай+. 28Хъа эгер учвуз гьадмуган: «му гъурбан дапӀнайи йикк ву» гъапиш, гъапир бадали ва намус бадали, мипӀанай – 29узу мушваъ, ичв ваъ, хъа жара касдин намус бадали, кӀураза. Жарарин намусну йиз азадвалик тягьна гьаз кипди? 30Аллагьдиз чухсагъул дупну, узу думу хураг баркаллагьниинди ипӀураш, узук тягьна гьаз кипди+?

31Гьаддиз, учву ипӀурашра, убхъурашра, фу апӀури гъашишра, вари – Аллагьдин ад бадали апӀинай+. 32Я жугьдар, я грекар, я Аллагьдихъ хъугънайидар гунгьихъна дархрубси уьмур хъапӀри апӀинай+. 33Узуси, варибдиъ варидиз ужу шлуси апӀинай. Узу, узуз ваъ, хъа, жарадар гизаф дюрхну хьпан бадали, гьадрариз ужʼвал абгурайир вуза+.

11

Гьюкум хилиъ ивнайир

11^1Узу Месигьдихъан дубгъурайиганси, учвура узхъан дубгъай+.

2Узу гъапиб вари ичв кӀваин илмивалин ва узу учвуз туву аьгъювалариъ дупнайиси апӀурайивалин тяриф апӀураза.

3Учвуз аьгъяди ккундузуз: гьар жилирин кӀул – Месигь ву, дишагьлийин кӀул – чан жилир, хъа Месигьдин – Аллагь+. 4Жилижвиву кӀулʼин алди ккарагураш, ваяки пайгъамбарвалин гафар кӀураш, чан кӀул аьйибнакк ккаъра. 5Дишагьлийира кӀулʼин алдарди ккарагураш, ваяки пайгъамбарвалин гафар кӀураш, чан кӀул аьйибнакк ккаъра. Мици вуйиш, дишагьлийи чан кӀул алдапӀнайи гьисаб шуйи+. 6Эгер хпириз кӀулʼин алабхьуз ккундарш, зат имдарди кушарра алдаъри, хъа дишагьлийиз кӀул алдапӀуб аьйибнан ляхин вуш, кӀулʼин алабхъри. 7Жилири кӀул илибкну ккундар, фицики думу Аллагьдин ухшар ва ад ву, хъа хпир – чан жилирин ад+. 8Жилир хпирикан гъахьир дар, хъа жилирикан – хпир+. 9Жилир хпир бадали халкь дапӀнайир дар, хъа хпир жилир бадали халкь дапӀнайир ву+. 10Гьаддиз дишагьлийи, чан кӀулʼин чан жилирин гьюкум аливалин малайикариз лишандикьан, кӀулʼин алабхъну ккунду.

11Аммаки Агъайихъди саб духьнайивалиъ, дишагьли жилирикан ва жилир дишагьлийикан асиллу ву+. 12Жилирикан хпир гъахьибси, дишагьлийикан жилижвира бабкан шула, аммаки вари Аллагьди халкь дапӀна. 13Учву гьисаб апӀинай, дишагьлийиз кӀулʼин алдарди Аллагьдиз ккарагуб лайикь вуйин? 14Ва чав табиаьтдира ухьуз, жилижвиву ярхи кушар гъитуб аьйиб ву, кӀурадарин? 15Дидихъди сабси, дишагьлийиз ярхи кушар – заанвал ву. Дурар дугъаз, чан кӀулʼин лакач алабхъуз, тувнайидар дарин? 16Яни, мидкан узухъди гьюжат ккебгъуз ккунириз дишлади кӀураза: мидлан гъайри жара аьдат я учухь, я жара йишвариъ айи Аллагьдихъ хъугърударин арайиъ адар.

Агъайин хябяхъ

17Гьамцдар насигьятар туври, узуз пуз ккунди азуз: ичв тяриф апӀидарза, гьаз гъапиш ичв уч хьували хру хайиртӀан зарал гизаф ву. 18Гьаз? Саб гъапиб, узуз гъеебхьунзуз: учву Аллагьдин улихь уч шлуган, ичв арайиъ гьюжатар гъитӀирккуз хъюгърачва. Сакьюдар дицдар хабрарихъ хъугъурза+. 19Ичв арайиъ гьар жюре фикрар-хиялар, фуж дюз вуш аьгъю апӀбан бадали, духьну ккунду+. 20Хъа учвуси, Агъайин гьюрматназ суфрайихъна са-сарди уч шулаш, дидиз уч хьувал кӀурдар. 21Учву, чиб-чпихъ дийийигъди, ипӀуз хъюгърачва, ва аьхириъ гьацӀар гашди гъузра, хъа гьацӀари пиян хьайизкьан убхъура. 22Дици апӀайиз ичв хулариъ ипӀинай ва убхъай, даршиш Аллагьдихъ хъугърударин уч хьувал беябур мапӀанай, ва, дугъриданра, фукӀа ипӀуз адрудар асккан мапӀанай. Гьамус узу, учву гьамци апӀузди, ичв тяриф дапӀну ккундин? ИкибаштӀан, ваъ!+

23Фицики узу учвуз улупуб, Чахъан, Агъайихъан гъудубгъуб вуйиз: Агъа Исайи, Учв масу туву йишван, суфрайилан уьл гъадабгънийи,+
24ва Аллагьдиз чухсагъул дупну, гьудубтӀну, гъапнийи: «Му Йиз беден вуйиз учвхъанди туврайи. Узу кӀваин алаури гьамци апӀинай»+. 25Ари гьамци, хябяхъдин хураг ипӀбахъан, Исайи хъанара, зах дибисну, кӀуру:

– Му зах учвхъанди удубзурайи Йиз ифдиинди йитӀурайи цӀийи йикьрар вуйиз. Йиз гьюрматназ убхъруган, гьар ражари гьамци апӀинай+. 26Гьаз гъапиш, гьар ражари учву гьаму уьл ипӀурайиган ва гьаму захʼан убхъруган, учву Агъайин аьжаликан шагьидвал апӀурачва. Думу кьяляхъ гъяйизкьан гьаци апӀинай.

27Гьаци вуйиган, хай гъюруси уьл дирипӀрури ва Агъайин захʼан дурубхърури Агъайин ифдиз ва бедендиз къаршуди гунагь апӀура+. 28Адмийиз, уьл ипӀайиз ва захʼан уьбхъайиз, чав гьапӀраш, аьгъяди ккунду, 29гьаз гъапиш, Агъайи фида гъапӀу бедендин мяна аьгъдарди ипӀруринна убхърурин ипӀувална убхъувал чак тахсир кипувал ву. 30Магьа гьаддиз ичв арайиъ гьаци гизаф иццрудар ва аьжузар айичв; гъийихдарра цӀиб даричв. 31Хъа эгер ухьу гьапӀраш аьгъю апӀуйиш, тахсир кипбахьан ярхла хьидийхьа. 32Агъайи ихь суд апӀура, жазара гьадабтӀура. Дугъу дици, дюнʼяйин суд апӀруган, ихь суд дарапӀбаз, апӀура+.

33Гьаци вуйиган, гъардшар, учву ипӀуз уч шлуган, гьялак махьанай, чиб-чпихъ дийигъури апӀинай. 34Гашди гъюрури, ичв уч хьувалилантина учву тахсирнакк ккадрахъбан бадали, хулаъ дипӀну гъюри.

Узу учвухьна гъафиган, жара ляхнарра дюз алаидиза.

12

Гирами Рюгьнан багъишар

12^1Рюгьнан багъишарикан улхури гъашиш, гъардшар, учву дидин дишди гъавриъ ади ккундузуз+. 2Ичв аллагьсуз вахтари, жинари учву фици ил алдру идоларихьна гужназ хъчӀюхюйиш, кӀваин илмиячв+. 3Гьаддиз гъавриъ йихьай: Аллагьдин Рюгьну хъау адмийи Исайиз люкьнар дарапӀур, я гьич сарира, эгер Гирами Рюгьну хъадраиш: «Иса – Агъа ву», пидар+.

4Гьар жюре багъишар а, хъа дурар вари гьадму сар Рюгьну туврайидар ву+. 5Гьар жюре гъуллугъ апӀувалар а, хъа ухьу варди гьадму сар Агъайиз гъуллугъ апӀурахьа+. 6Гьар жюре ляхнар а, хъа вари ляхнар ухьуъ варидиъ артмиш апӀурайир гьадму сар Аллагь ву+.

7Гьарсар адмийиъ Гирами Рюгь, вардиз кайи ужʼвал бадали, ачмиш шула. 8Сар адмийиз Рюгьну фагьумлувал айи гаф тувра; тмунуриз гьадму Рюгьну аьгъювалар айи гаф тувра; 9шлиз-вуш гьадму Рюгьну хъугъвал тувра; шлиз-вуш гьадму Рюгьну уьзрар сагъ апӀувал тувра+. 10Сарсануриз – аьламатар улупру кьувват; гьатмунуриз – пайгъамбарвалин гаф; шубурпириз – рюгьяр жара апӀуз шлувал; гьатмунуриз – гьар жюре чӀалар, гьаккмунуриз – гьадму чӀалариинди гъапибдин гъавриъ ауз шлувал+. 11Мурар вари – гьадму сар Рюгьнан ляхнар ву. Гьаму багъишар Дугъу гьардиз Чаз ккуниси тувру.

Месигьдин беден

12Беден, гьар жюре паярикан арайиз дуфнашра, саб ву. Бедендин паяр, гизаф вушра, саб беден ву. Гьаци Месигьдин беденра ву+. 13Ухьу вари саб беденси хьпан бадали, жугьдар ва грекар, лукӀар ва азад вуйидар – сар Рюгьну цӀийи алаънайидар вухьа. Ухьуз варидариз гьадму сар Рюгь ухъуз тувнахьуз+.

14Фицики беденра саб пайнакан дубхьнадар, хъа гизафдарикан. 15Эгер ликри: «Узу хил дарза, узу му бедендинуб дарза» гъапиш, диди гьаци гъапну кӀури, думу бедендин саб пай дарди гъубзрайин? 16Ваяки, ибу: «Узу ул дарза, му бедендинуб дарза» гъапиш, диди гьаци гъапну кӀури, думу бедендин саб пай дарди гъубзрайин? 17Эгер вари беден саб улкан ибарат вуйиш, дидиз фици ебхьидийи? Хъа эгер вари беден иб вуйиш, диди ниар фици аьгъю апӀидийи? 18Аммаки Аллагьди бедендиъ гьарсаб пайназ, Чаз ккуниси, чпин йишвар улупну. 19Вари саб пай вуйиш, беден наънан хьибдийи? 20Магьа гьаддиз, паяр гизаф ву, хъа дурар варибдикан дубхьнайи беден саб ву.

21Улхьанра хилиз: «Узуз уву лазим дарзуз» пуз шулдар. Ваяки, кӀули ликариз: «Йиз учвукк ккабхънайиб адариз» пидар. 22Бедендиъ лазимсузди гьисаб апӀру паяр, лигуруш, варитӀан лазим вуйидар ву. 23Хъа ихь фикриан лазим даруси гьисаб апӀурайи паярин ухьу хъа гизаф гъайгъу зигурахьа. 24Гъяркъган, аьйиб шлу паяр ухьу, ижмиди ккеркну, уьрхюрахьа, хъа гьатмундариз дициб гъайгъу лазим дар. Аммаки Аллагьди Чав, беден гьамциб жюрейиинди дебккну ва ихьра гьаци апӀуз кӀулиъ тӀапӀна: «ужуб ад хътру» бедендин паярин артухъси гъайгъу дизигну ккунду. 25Беден пай дархьуз, ухьу ухьʼинди чиб-чпин гъайгъушнаъ духьну ккунду. 26Эгер саб пайназ аьзият каш, вари паяризра аьзият кади шулу. Эгер саб пайназ гьюрмат апӀураш, дидихъди вари паярира шадвал хъапӀри шулу+.

27Гьаци вуйиган учву вари сабси – Месигьдин беден вучва. Учву гьарсар Дугъан бедендиъ пай вучва+. 28Хъугърударин арайиъ Аллагьди саспидар Месигьдин вакиларди, саспидар пайгъамбрарди, саспидар мялимарди дерккну. Дугъу гьацӀариз аьламатар улупуз шлу кьувват, гьацӀариз – сагъ апӀру, гьацӀариз – касибариз кюмекар апӀру, гьацӀариз – гьякимвал апӀру, гьацӀариз жара чӀалариинди улхру багъишар тувну+. 29Вари Месигьдин вакилар шулин? Вари пайгъамбрар шулин? Вари мялимар шулин? Вари аьламатар улупрудар шулин? 30Вари уьзрар сагъ апӀрудар шулин? Вари жара чӀалариинди улхрудар шулин? Ясана думу чӀаларин гъавриъ аъру гъуллугъ вардиз тувнайин? 31Учвуз хъа заан багъишар шлуси хъачӀарккай!

Гьамус узу учвуз варитӀан ужуб рякъ улупидизачвуз+.

13

Масанвал

13^1Эгер узуз вари адмийирин ва малайикарин чӀалар аьгъяди, хъа масанвал адарш – узу гаргврин бябрягъяр ва далдабуйин дабдаба вуза. 2Узуз пайгъабарвалин багъиш ади, дюнʼяйин вари сир аьгъяди, узуз вари аьгъювалар тувнади, узуъ дагъларра кмиди чпин алишвлан улдучӀвуз гъитру хъугъувал ади, хъа масанвал адарди вуш, узу фукӀа дару ичӀичӀай вуза+. 3Узуъ масанвал адарди касибариз узуз айи вари девлет пай гъапӀишра, гьадрарихъанди убгуз йиз жан тувишра – мурарихьан сабдихьанра узуз кюмек апӀуз хьибдар.

4Масанвали сабур хуру, гъянивал хуру, бахилвал хурдар, жвуван тяриф апӀдар, фурс кипдар, 5чӀуруди хътӀурччвуз гъитдар, чан хайирназ фукӀа апӀдар, хъял хурдар, писвал кӀваъ гъибтдар. 6Масанвал кучӀлиин ваъ, хъа гьякьвалиин шад шулу. 7Диди варибдилан хил алдабгъуру, варибдихъ хъугъру, умуд зат ктабтӀруб дар, вариб аьгь апӀуру.

8Масанвал гьич зат хъатӀабццну хьибдар. Пайгъамбарвал дугъубжвиди, чӀалар ккебехъиди, аьгъювалар лазимди гъузидар. 9Фицики ихь аьгъювалар гьуркӀнайидар дар, ихь пайгъамбарвалин гафарра гьуркӀнайидар дар, 10ва тамамвал гъафиган, вари гьудрубкӀувал жвартӀ хьибди. 11Узу бицӀир вуйиган, бицӀириси кӀуйза, бицӀириси фикир апӀуйза, ляхнарикан бицӀириси хиял апӀуйза. Аьхю гъахьунза – бицӀивал вари гьудубчӀвну+. 12Гьаму ражари ухьуз, кьалу гюзгдиан рябкъюрайиси, ачухъди рябкъюрадархьуз, хъа гьадмуган машна-машди рябкъюри хьибдихьуз. Сабан сацӀибтӀан аьгъдарзуз, хъа думуган, Аллагьдиз узу фици аьгъяш, гьаци тамамди аьгъю хьибдизуз+.

13Хъа сабан магьа гьаму шубуб а: хъугъвал, умуд ва масанвал, дурарикан заануб масанвал ву.

14

Рюгьнан багъишар хъугърударин хайирназ ишлетмиш апӀинай

14^1Масанвалихъ хъачӀарккай. Рюгьнан багъишарин гъайгъушнаъ йихьай, гизафна гизафси – пайгъамбарвалин багъишнан+.

2Таниш дару чӀалниинди гафар апӀурайир адмийирихъди ваъ, хъа Аллагьдихъди улхура. Фицики дугъан фужкӀа гъавриъ ахъдар, амма Рюгьниинди дугъу сирарикан кӀура. 3Хъа пайгъамбарвалин гафар кӀурайири адмийириз насигьят вуди, юкӀв капӀри ва ккарцури кӀура. 4Таниш дару чӀалариинди улхурайир, чаз насигьят вуди улхура, хъа пайгъамбарвалин гафар кӀурайири, хъугънайидариз насигьят вуди кӀура. 5Узуз учвкан гьарсар чӀалариинди улхури ккундийзуз, аммаки пайгъамбарвал апӀуб ужу ву. Пайгъамбарвал апӀурайир, чӀалариинди улхруртӀан зиина ву. Аммаки чӀалариинди улхрури, хъугънайидариз насигьят вуди, гьадму чӀаларин гъавриъ ауйиш, думу зина вуйи.

6Гъардшар, узу учвухьна дуфну, таниш дару чӀалариинди, фукӀа ачмиш дарапӀди, аьгъювалар тутрувди, пайгъамбарвалин гафар дарпиди, насигьят тутрувди улхуйиш, узкан учвуз фу хайир хьибдийи? 7Ил алдру мукьмарин алатар гъадагъай, мисалназ, швутӀрам вая кьумуз. Эгер сесер жара апӀуз шулдарш, дурарин мукьмар фици аьгъю апӀидичва? 8Эгер зурнайи гъавриъ адрахъру дих деебтиш, дявдиз фуж гъедергидийи? 9Гьаци учвура шулачва. Эгер гъавриъ адрахъру гафар кӀураш, учву кӀурайибдин адмийир фици гъавриъ хьиди? Учву гьавайи гафар деетурачва. 10Дюнʼяйиъ фукьан гизаф чӀалар а, амма чӀалар аьгъюдари дурарин мяна бисура. 11Эгер узуз кӀурубдин узу гъавриъ ахъдарш, кӀурайириз узу жара уьлкейин адми ву, ва думура узуз жара уьлкейин адми шула. 12Гьаци учвура шулачва. Учвуз Рюгьнан багъишар ккунди анчвуз? Ккуниган, хъугънайидарин хайирназ бегьемди ккун апӀинай.

13Гьаддиз, аьгъдру чӀал апӀрури, дидин гъавриъ ауз шлу багъишра туври кӀури, ккарагри. 14Аьгъдру чӀалниинди узу ккарагруган, йиз рюгь ккарагура, хъа йиз фикир иштирак шуладар. 15ГьапӀза? Узу рюгьниинди ккарагидиза, йиз фикрииндира ккарагидиза. Рюгьниинди Аллагьдиз мяълийир апӀидиза, йиз фикрииндира мяълийир апӀидиза+. 16Эгер уву рюгьниинди Аллагьдиз баркаллагь кӀураш, гъаври адру адмийи фици «амин» пиди? Дугъаз уву фу кӀураш аьгъдар!+
17Увхьан Аллагьдиз ужуйи баркаллагь пуз шулвухьан, хъа тинди хъайир диди мюгькам апӀидар.

18Учвуз варидаризтӀан чӀалариинди улхуз узуз ужуйи аьгъязуз, гьаддиз Аллагьдиз чухсагъул вуйиз, 19амма хъугънайидарин арайиъ, жарадариз насигьят вуди, йиз фикриинди гъавриъ ахъру хьуб гаф кӀарза, агъзрариинди аьгъдру чӀалнан гафар кӀайиз!

20Гъардшар, фикир ади, бицӀидарси махьанай. Писвализ тахсир ктру бицӀидарси йихьай, хъа фикриинди – гьуркӀу адмийир!+
21Къанундиъ дибикӀна:

«Жара чӀалариинди ва жара мелзариинди Узу гьаму халкьдиз пидиза, я гьадмуганкьан дурар Узухъ хъпехъидар, – кӀура Агъайи».

22Гьаци вуйиган, жара чӀалар хъугърудариз вуйи лишан дар, хъа хътругърудариз. Пайгъамбарвалин гафар – хътругърудариз дар, хъа – хъугърудариз+. 23Хъугънайидар вари уч духьну, чӀалариинди улхуради, дурарихьна аьгъдрудар ваяки хътругърудар гъафиш, дурари учвук жинар кучӀвна даркӀурин+? 24Хъа варидари пайгъамбарвалин гафар кӀуради, душвазди хътругърур, ясана жарар учӀвиш, улхурайи гьарсарикан дугъаз учв гунагькар ва тахсиркар вуйиб рябкъиди. 25Дугъан кӀван жини ниятар ачухъ хьиди, ва гьадмуган, кьамкьарихъди ис алахъну, Аллагьдиз дугъу икрам апӀиди ва пиди: «Дугъриданна, Аллагь учухъди хъа!»

Хъугърудар мюгькам апӀури йихьай

26Фу вухъа, гъардшар? Учву уч шлуган, гьарсарин фу-вуш кӀуруб шуличв: Аллагьдиз мяъли, насигьятнан гаф, Аллагьди ачмиш гъапӀуб, чӀалариинди улхуб, ясана думу чӀаларин гъавриъ ауб – гъит варидиз му вари мюгькамвализ ибшри+. 27Эгер чӀалариинди улхрудар аш, гъит кьюри йипри, заан кӀул – шубури, нубатнахъди, хъа сар касди дурари кӀурайиб кидибтри. 28Хъа чӀаларин мяна ктибтуз шлур адарш, чӀалариинди улхрур хъугънайидарин арайиъ ккебехъну гъузри – чазна АллагьдизтӀан дарипри.

29Пайгъамбрариканра кьюри вая шубури йипри, хъа имбудари гъапибдикан фикир апӀри+. 30Эгер дуфнайидарикан сариз Аллагьдихьан фукӀа ачмиш гъабхьиш, улхурайир ккебехъну, мунури йипри. 31Учвхьан вардарихьан, вардариз насигьят тувбан ва вардарик юкӀв капӀбан бадали, нубатнахъди пайгъамбарвал апӀуз шулучвхьан. 32Пайгъамбрари чпин рюгьнан эйсивал дапӀну ккунду, 33гьаз гъапиш, Аллагь – къайда хътру Аллагь дар, хъа мясляаьтнан Аллагь ву.

Аллагьдин гирами халкь уч шлу варишвариъси, 34душвариъ дишагьлийир ккебехъну ккунду. Дурариз гафар апӀуз ихтияр туврадар. Къанунди тӀалаб апӀурайиси, дурарин пише мютӀюгъди гъузуб ву+. 35Эгер дурариз фукӀа аьгъю апӀуз ккунди аш, гъит дурари хулаъ чпин жиларихьан гьерхри, фицики дишагьлийиз уч духьнайишваъ улхуб аьйиб ву.

36Аллагьдин гаф сифте учвхьан удубчӀвуб, ясана учвухьнатӀан дурубкьну адруб ву кӀури, гьисаб апӀуранчва? 37Учв пайгъамбарди вая рюгьнан адмиди гьисаб апӀурайири узу бикӀурайиб, Чав Агъайин дебккнайиб вуди, кьабул апӀри. 38Хъа кьабул дарапӀрур, учвура кьабул мапӀанай.

39Гьаци вуйиган, гъардшар, пайгъамбарвалихъ хъачӀаккай, чӀалариинди улхузра машат мапӀанай+. 40Аммаки вари лайикьлуди ва къайдалуди дубхьну ккунду+.

15

Иса Месигь чӀиви хьуб

15^1Гъардшар, узу учвуз дебкку, учву кьабул гъапӀу ва мюгькам хьуз гъиту Ужувлан хабар ичв кӀваина хуз ккундузуз. 2Гьадму Хабарну уьрхидичву, эгер узу учвуз гъапибдихъан ижмиди хъчӀихиш, даршиш – учву гьавайиди хъугърачва+.

3ВаритӀан важиблуб, узухьна тувуб, тувунзачвухьна: Гирами китабариъ улихьмиди дупнайиси, Месигь ихь гунгьарихъанди гъакӀну+. 4Гирами китабариъ улихьмиди дупнайиси, Думу, накьвдик кивну, шубудпи йигъан чӀиви гъахьну. 5Думу, Петриз ачмиш гъахьну, хъа – йицӀикьюриз,+
6хъасин хьудварждилан зиина гъардшариз сабси ачмиш гъахьну. Дурарикан сакьюдар гъийихну, гизафдар гьамусра чӀивиди ими. 7Хъасин Якьубдиз ачмиш гъахьну, хъасинси – Месигьдин вари вакилариз.+
8Дурарикан варитӀан кьяляхъна узуз, лайикь даруриз, ачмиш гъахьунзуз+.

9Фицики узу вакиларик варитӀан цӀибди вуйир вуза, узу вакилвалин ччвурназ лайикькьан дарза, гьаз гъапиш Аллагьдихъ хъугъру гирами халкьдихъ хъергри гъахьунза+. 10Амма, Аллагьдин ужувлиинди, узу йиз вуйир вуза, ва Дугъан узухьна вуйи ужʼвал давди гъюдубчӀвундар: узу варидитӀан гизаф ляхин гъапӀунза, яни, гъилихур узу ваъ, хъа узухъди хъайи Аллагьдин ужʼвал ву+. 11Узу вая жарари – учу гьациб Хабар дебккну, учву хъугъунчва.

ГъачӀидар чӀиви апӀуб

12Йипай гьеле, эгер Месигь, хабар дебккрайиси, чӀиви гъахьнуш, учвкан сакьюдари, гъийихдар чӀиви шлуб дар, фици кӀура+? 13Эгер гъийихдар чӀиви шлуб дарш, Месигьра чӀиви хьидайи. 14Хъа эгер Месигь чӀиви гъахьундайиш, учу дебккрайи Хабар, дидихъди ичв хъугъвалра, дав хьибдайи. 15Дидланра гъайри учкан, эгер гъийихдар чӀиви шлуб дар кӀурубдиз лигуруш, Аллагьдиз къаршу кӀучӀлин шагьидар шула, фицики учу, чӀиви дархьи Месигь Аллагьди чӀиви гъапӀну, кӀурача. 16Эгер гъийихдар чӀиви шлуб дарш, Месигьра чӀиви гъахьундар. 17Месигь чӀиви гъахьундарш, ичв хъугъувалра дав ву, ичв гунгьарра учвук ками+. 18Дици вуш, Месигьдихъ хъугъну гъийихдар, гьаммишандиз гъачӀну+. 19Эгер Месигьдиин али ихь умуд гьаму уьмризтӀан кайиб дарш, имбу вари адмийирик варитӀан пис гьялнаъ ухьу ахьа.

20Месигь, дугъриданра, чӀиви гъахьну! Думу гъачӀидаригъян сарпирди чӀиви гъахьну!+
21Сар адмийилан гьаму дюнʼяйиъ аьжал абхъганси, чӀиви хьувалра сар Адмийиланмина гъафну+. 22Адамдилантина вари фици йихуруш, Месигьдилантина вари гьаци чӀиви хьиди. 23Амма гьарсар чан къайдайиинди: сифте, сабпи бегьер, Месигь, хъасин, Думу кьяляхъ гъафиган, Месигьдиндар вари, ухьу, чӀиви хьиди+. 24Дугъу, гьарсаб гьякимвал, гьарсаб гьюкум ва кьувват терг дапӀну, Адаш Аллагьдихьна Паччагьлугъвал тувди, хъа гьадмуган аьхир гъибди!+
25Дугъу паччагьвал, Аллагьди вари душмнар Дугъан ликарикк духну дахьайизкьан, апӀиди+. 26Терг апӀуз ккайи аьхиримжи душман аьжал ву. 27Фицики, Аллагьди «Гьадгъан ликарикк вари ккирчну». «Вари ккирчну» кӀуруган, Ккирчурнур ктар+. 28Дугъу Гьадгъан хилиъ вари ивган, вари ва варибдиъ Аллагь хьпан бадали, Учв, Байра, Чан хилиз вари Тувурин хиликкна гъягъиди+.

29Эгер думу дици дайиш, адмийир, гъийихдарихъандира штуан гьаз шула? Эгер гъийихдар чӀиви апӀуз шулдарш, гьаз дурарихъанди штуан хьидихъа? 30Гьар сяаьтнак ухьура гьаз хатӀйирикк ккахъхьа+? 31Узу гьар йигъан аьжаликк ккахъраза. Узу ихь Агъа Иса Месигьдин улихь учвʼинди фици фурс апӀураш, гьациб кьувватнаъди му кӀурайибра кучӀал дариз, гъардшар+. 32Эгер адмийин улариан лигураш, узу фу бадали Эфесдиъ айи вягьшйирихъди дяви гъабхидийи? Узуз дидкан фу файда ка хъа? Гъийихдар чӀиви шлуб дайиш:

«Гъачай ипӀухьа, убхъухьа,
гьапӀнура закур йикӀурайидар дарин хъа».

33Учву учвуз кӀучӀлар апӀруси дарибшри гьа: «ЧӀуру шадлугъариъ гъяни хасиятар чӀур апӀуру».

34Учвуз лайикь вуйиси, фикриз гъачай, гунгьар апӀуб гъитай, фицики ичв арайиъ гьамусра Аллагь аьгъдрудар имийичв – мици учвуз нач хьуз кӀураза+.

Ихь беден фициб хьибди?

35Сари гьерхуб мумкин ву: «Дийихнайидар фици чӀиви хьиди хъа? Думуган дурарин беден фициб хьибди?» 36Фикирсузар! Уву гъубзу тум ктубчӀвбан бадали, сифте думу пуч дубхьну ккунду!+
37Уву тум убзруган, вари укӀ-мукӀди убзурадарваки, хъа дидгъян – удрар, дяхнин удрар, ясана жараб гьациб. 38Хъа Аллагьди Чаз ккуниси думу тумраз – гьардиз хас вуйи жан тувра. 39Вари жанар сабстар дар, мисалназ адмийирин жараб, гьяйванатарин жараб, жакьварин жараб, балугъарин жараб ву. 40Мидлан гъайри, жанар а аьршариндар ва жилиндар. Аьршарин жанариз чпиз хас вуйи успагьивал а, хъа жилиндариз – чпин. 41Ригъдиз чан акувал а, вазлиз – чан, хядариз – жараб. Чпин нубатнаъ хядарра, крачӀрувализ дилигну, чиб-чпихьан жара шула.

42ЧӀиви шлуганра, гьаци хьибди. Ухьухъ хъайи беден тумси убтӀруб ву, хъа чӀиви шлуган, ухьухъ хъибшру беден убтӀруб хьибдар+. 43Накьвдик кивру беден асккануб шулу, хъа чӀиви шлуб – успагьиб! Кивра зяифуб – чӀиви шула кьудратлуди, 44кивра рябкъру мутмусиб – чӀиви шула рюгьнанубси.

Рябкъру беден айиган, рюгьнан беденра айиб ву. 45Гирами китабариъ, сарпи адмийиз, Адамдиз, чӀиви рябкъру беден гъабхьну, хъа Исайиз, аьхиримжи Адамдиз, уьмрин булагъ Вуйириз, рюгьнан беден гъабхьну, дупна+. 46Сифте гъюруб, рюгьнануб ваъ, хъа рябкъюри шлуб гъафну, ва хъасин – рюгьнануб. 47Сарпи адми жилин рюкъдикан гъахьну, хъа кьюрпи Адми – аьршариан гъафи Адми+. 48Сарпи жилин адми фицир гъахьнуш, жилин адмийирра гьацдар гъахьну, хъа аьршариан гъафи Адми фицир вуш, аьршариз гъягърударра гьацдар хьиди. 49Ухьу гьаму ражари фици жилин адмийиз ухшар вуш, гьаци аьршарин Адмийиз ухшар хьидихьа+.

50Учвуз кӀураза, гъардшар, ифина йикк Аллагьдин Паччагьлугъдин ирсчйир шлуб дар, ва убтӀруб дурубтӀрубдин ирсчи хьибдар. 51-52Хъебехъай, узу учвуз гьамус сир ачмиш апӀидиза: зурнайин аьхиримжи дих утӀубччву сяаьт ухьу вари йихидар, хъа хабарсузди, улар уьлчӀюкьну арццайиз, вари дигиш хьиди. Зурнайин дихнахъди дийихнайидар дурутӀру жанар хъади чӀиви хьиди, хъа ухьу дигиш хьиди++. 53Вари убтӀруб дурубтӀрубдиз илтӀибкӀиди, йибкӀруб – дилибкӀрубдиз+. 54Вари убтӀруб дурубтӀрубдиз ва йибкӀруб дилибкӀрубдиз илтӀибкӀган, гьаму гафар тамам хьиди:

«Аьжал гъалибвали хътӀюбкью!»

55«Эй аьжал, набшдияв гъалибвал?

Эй аьжал, набшдияв, галам?»+

56Аьжалин галам – гунагь ву, гунгьин кьувват – Къанун.+
57Аллагьдиз чухсагъул! Дугъу ихь Агъа Иса Месигьдиланмина ухьуз гъалибвал туврахьуз+.

58Гьаддиз, йиз ккуни гъардшар, ижмиди гъузай. Минди-тинди хъахърудар махьанай. Агъа бадали вуйи ляхниз фукӀара гьяйиф мапӀанай ва аьгъю йибхьай: Агъайиз вуйи ичв ляхин давди гъюдубчӀвидар.

16

Жара хъугърудариз кюмекар

16^1Гьамус Ерусалимдиъ айи Аллагьдин гирами халкьдиз кюмек вуди пул уч апӀбакан. Узу Галатдиъ айи хъугърудариз апӀин гъапиб учвура апӀинай+. 2Гъит учвкан гьарсари, гьяфтайин садпи йигъан, шлихьан фукьан удукьуруш, ичв гъюру хайирназ дилигну, узу гъафиган уч апӀури, давди вахт гьадрапӀбан бадали, кюмекназ пул гьязур апӀинай+. 3Хъа узу гъафиган, учву уч гъапӀу кюмек Ерусалимдиз гъабхбан бадали, учву ктагъу адмийир, насигьятнан кагъзарра тувну, гьаъдиза+. 4Эгер узузра дина гъягъюб алабхъуруш, дурарра узухъди гъиди.

5Хъа узу учвухьна Македонияйиъ хьпан кьяляхъ гъидиза. Гъюрур гьадлин мина гъидиза+. 6Учвухъди саб вахтназ гъузуз ният айиз, мумкин ву учвухь узу кьюрдра адапӀуз, хъасин, эгер узу дилинтина гъягъруси гъабшиш, рякъʼин апӀуз узуз кюмек апӀидичва. 7Узу гьаму ражари учвʼин улукьидарза, улукьнийишра, думу сацӀиб вахтназтӀан хьибдайи. Эгер Аллагьди гъитиш, учвухь гизаф вахт адапӀуз юкӀв хъайиз. 8Эфесдиъ узу ХьуцӀударин машквар хьайизкьан гъуздиза,+
9Фицики мушваъ, хъуркьувалиинди гъуллугънаъ хьуз шлуси, йиз улихь яркьуди урчӀар арццна. Душмнарра цӀиб дар.

10Эгер Тимофей гъафиш, лигай, дугъаз учвухь хатӀасузди ибшри, фицики дугъура, узуси, Агъайин ляхин кӀули гъабхура+. 11Думу гьяспикк ккадарди гьич фужкӀара даришри. Хъасин думу, узухьна кьяляхъ гъюз шлуси, мясляаьтниинди рякъюъ аай. Узу дугъазна гъардшариз ккилигураза.

12Аполлос гъардшикан. Узу дугъкан, гъардшарра хъади, учвухьна гъюб тӀалаб гъапӀнийза, амма гьаму ражари дугъан гъюз тямягь хътар. Думу, мумкинвал гъабхьиган, гъиди+.

13Мугъаятди гъузай! Хъугъвалиъ ижмиди гъузай, кӀубанди ва кьувватлуди йихьай!+
14Ичв апӀурайиб вари, масанвал ади, апӀинай!+

15Сабсанубдикан учвкан тӀалаб апӀуз ккунди азуз, гъардшар: Стефанусдин хуландар аьгъячвуз, Ахаяйиъ дурари сарпидарди Месигь кьабул гъапӀну ва, Аллагьдин гирами халкьдин гъайгъушнаъ хьуз, чпин уьмрар бахш апӀура –+
16гьацдар адмийирин, гъуллугънаъ айи вардарин ва дурариз кюмек апӀрударин гъайгъушнаъ йихьай+. 17Узу Стефанусна, Фортунатна, Ахаик мина гъюбʼин гизаф рази гъахьунза. Дурар дуфнайиган, учву йиз гъвалахъ хъайиси шулазуз. 18Дурари узукра ва учвукра юкӀв капӀра. Гьацдар адмийирин гьюрмат уьбхяй.

19Азияйиъ хъугърудари учвуз саламар хътаура. Агъайихъ хъугънайивалиъ гъардашна чи вуйи Акилайина Прискилайи ва дурарин хулаъ уч шулайи хъугъру варидари мани саламар хътаурачвуз+. 20Мушваъ вари гъардшари саламар хътаура. Чиб-чпиз гирами макниинди салам туври апӀинай+.

21Гьамус узу, Павели, йиз хили бикӀураза:+
22Шлиз Агъа ккундарш, гъит бала гъядябхъричаз. Эй, Агъа, гъач!+

23Агъа Исайин ужʼвал учвухъди гъит ибшри! 24Йиз масанвал – вари учвуз, Иса Месигьдиндариз. Амин.

+ 1:2 Ляхнар 18:1-17, Рим 1:7

+ 1:5 Коринф-2 8:7, Коринф-2 9:11

+ 1:7 Лк. 17:30, Фессалоник-1 3:13, Фессалоник-1 4:16-18, Филипп 3:20

+ 1:8 Филипп 1:6

+ 1:9 Югь. 17:21, Югьандин-1 1:3, Фессалоник-1 5:24, Фессалоник-2 3:3, Жугьдариз 10:23

+ 1:10 Коринф-1 11:18

+ 1:11 Коринф-1 3:3

+ 1:12 Ляхнар 18:24, Ляхнар 19:1, Коринф-1 3:4-5, Коринф-1 4:6, Коринф-1 6:12, Титдиз 3:13, Югь. 1:42

+ 1:13 Эфес 4:4-5
+ 1:14 Ляхнар 18:8, Рим 16:23
+ 1:16 Коринф-1 16:15
+ 1:17 Коринф-2 10:10
+ 1:18 Коринф-1 2:1, Коринф-2 2:15, Рим 1:16

+ 1:20 Насигьятар 21:30, Рим 1:22, Коринф-1 3:19

+ 1:22 Матт. 12:38, Марк 8:11, Югь. 2:18, Югь. 4:48, Югь. 6:30

+ 1:23 Галат 5:11
+ 1:24 Коринф-1 2:7, Колосс 2:3
+ 1:28 Якьубдин 2:5
+ 1:29 Рим 3:27, Эфес 2:9
+ 1:30 Эфес 1:7, Филипп 3:9
+ 1:31 Коринф-2 10:17
+ 2:1 Коринф-1 1:18, Коринф-2 2:15
+ 2:2 Галат 6:14

+ 2:3 Коринф-2 11:30, Коринф-2 12:5, Галат 4:13

+ 2:4 Коринф-1 4:20
+ 2:5 Коринф-2 4:7, Коринф-2 6:7
+ 2:6 Филипп 3:15
+ 2:7 Колосс 2:3
+ 2:8 Югь. 7:48, Ляхнар 13:27
+ 2:10 Матт. 16:17, Югьандин-1 2:20
+ 2:11 Насигьятар 20:27
+ 2:12 Рим 8:15
+ 2:13 Коринф-2 1:12, Югь. 6:45
+ 2:14 Югь. 14:17, Рим 8:7
+ 2:16 Рим 11:34
+ 3:2 Петрин-1 2:2, Жугьдариз 5:13
+ 3:3 Коринф-1 1:10-11, Галат 5:19-20

+ 3:5 Ляхнар 18:24, Ляхнар 19:1, Коринф-1 1:12, Коринф-1 4:6, Коринф-1 16:12, Эфес 3:7, Колосс 1:25

+ 3:6 Ляхнар 18:4-11, Ляхнар 18:27-28, Югь. 4:36-38

+ 3:7 Галат 6:3
+ 3:8 Матт. 16:27, Югьандин-2 1:8
+ 3:9 Коринф-2 6:1, Эфес 2:20-22
+ 3:10 Рим 15:20
+ 3:11 Эфес 2:20, Колосс 2:7, Ачмиш 21:14

+ 3:13 Коринф-1 1:7, Коринф-1 4:5, Петрин-1 1:7

+ 3:16 Рим 8:9, Коринф-1 6:19, Коринф-2 6:16
+ 3:17 Эфес 2:21
+ 3:19 Насигьятар 21:30, Коринф-1 1:20,
+ 3:23 Коринф-2 10:7, Галат 3:29
+ 4:4 Ляхнар 23:1,

+ 4:5 Матт. 7:1, Рим 2:1, Даниял 2:22, Коринф-2 10:18

+ 4:6 Ляхнар 18:24, Ляхнар 19:1, Коринф-1 1:12, Коринф-1 3:5

+ 4:7 Югь. 3:27
+ 4:8 Ачмиш 3:17
+ 4:9 Рим 8:36
+ 4:10 Коринф-2 11:19, Коринф-2 13:9
+ 4:11 Коринф-2 11:27, Филипп 4:12

+ 4:12 Ляхнар 18:3, Матт. 5:44, Петрин-1 3:9, Рим 12:14

+ 4:14 Коринф-2 6:13

+ 4:15 Филимондиз 1:10

+ 4:16 Коринф-1 11:1, Фессалоник-1 3:7, Фессалоник-2 3:7

+ 4:17 Ляхнар 16:1, Коринф-1 16:10, Тимофейиз-1 1:2

+ 4:19 Коринф-1 11:34, Коринф-1 16:5, Коринф-2 1:15-16

+ 4:20 Коринф-1 2:4
+ 4:21 Коринф-2 10:2, Коринф-2 13:2
+ 5:1 Коринф-2 12:21,
+ 5:3 Колосс 2:5

+ 5:5 Коринф-2 2:6, Тимофейиз-1 1:20, Насигьятар 23:14

+ 5:6 Матт. 13:33, Лк. 13:21, Галат 5:9
+ 5:8 Марк 8:15, Лк. 12:1
+ 5:9 Эфес 5:11, Фессалоник-2 3:14
+ 5:11 Фессалоник-2 3:6
+ 5:12 Марк 4:11,
+ 6:1 Матт. 18:17
+ 6:2 Матт. 19:28
+ 6:5 Коринф-1 15:34
+ 6:7 Матт. 5:39-40
+ 6:9 Галат 5:21, Эфес 5:5, Жугьдариз 13:4
+ 6:10 Марк 7:21-23, Галат 5:19-21

+ 6:11 Эфес 2:2, Югь. 13:8, Эфес 5:26, Титдиз 3:5, Жугьдариз 10:22

+ 6:12 Коринф-1 10:23
+ 6:15 Эфес 5:30
+ 6:16 Эвел 2:24, Марк 10:7-8, Эфес 5:31
+ 6:17 Эфес 4:4
+ 6:18 Галат 5:19, Эфес 5:3, Фессалоник-1 4:3
+ 6:19 Рим 14:7
+ 6:20 Петрин-2 2:1, Коринф-1 7:23
+ 7:5 Матт. 4:3, Фессалоник-1 3:5
+ 7:6 Коринф-2 8:8

+ 7:7 Матт. 19:11-12, Коринф-1 12:4, Петрин-1 4:10

+ 7:9 Тимофейиз-1 5:14
+ 7:10 Марк 10:9
+ 7:11 Марк 10:11
+ 7:16 Петрин-1 3:1
+ 7:18 Ляхнар 15:1-2, Галат 5:2

+ 7:19 Рим 2:28-29, Галат 3:28, Галат 5:6, Колосс 3:11

+ 7:22 Югь. 8:32, Якьубдин 2:12, Петрин-1 2:16, Рим 6:18, Коринф-2 3:17, Галат 5:1, Филимондиз 1:16, Рим 6:22

+ 7:23 Коринф-1 6:20,
+ 7:25 Коринф-2 8:10-11
+ 7:30 Коринф-2 6:10
+ 7:31 Петрин-1 4:7, Югьандин-1 2:17
+ 7:32 Матт. 6:25, Лк. 10:41
+ 7:38 Жугьдариз 13:4
+ 7:39 Рим 7:2

+ 8:1 Ляхнар 15:20, Ляхнар 15:29, Коринф-1 13:4-13

+ 8:2 Галат 6:3
+ 8:3 Галат 4:9
+ 8:4 1 Пачч. 12:21,

+ 8:6 Эфес 4:6, Югь. 1:3, Рим 11:36, Колосс 1:16, Жугьдариз 1:2

+ 8:7 Коринф-1 10:28-29

+ 8:8 Марк 7:19, Ляхнар 10:12-15, Рим 14:14

+ 8:10 Рим 14:1, Ляхнар 15:29, Коринф-1 10:19, Ачмиш 2:14

+ 8:11 Рим 14:15

+ 8:13 Рим 14:21

+ 9:1 Фессалоник-1 2:6-7, Филимондиз 1:8, Ляхнар 9:3-6

+ 9:4 Фессалоник-2 3:8-9

+ 9:5 Марк 6:3, Югь. 2:12, Югь. 7:3, Ляхнар 1:14, Коринф-1 9:5, Галат 1:19, Марк 1:30

+ 9:6 Ляхнар 4:36, Ляхнар 13:2, Ляхнар 15:36, Галат 2:9

+ 9:7 Коринф-2 10:4, Тимофейиз-2 2:3, Насигьятар 27:18

+ 9:9 Тимофейиз-1 5:18
+ 9:10 Рим 4:23-24, Тимофейиз-2 2:6
+ 9:11 Рим 15:27, Галат 6:6
+ 9:14 Лк. 10:7, Тимофейиз-1 5:18
+ 9:15 Ляхнар 18:3
+ 9:16 Рим 1:14
+ 9:17 Галат 2:7
+ 9:18 Коринф-2 11:7, Коринф-2 11:9
+ 9:19 Коринф-2 4:5
+ 9:20 Ляхнар 16:3, Ляхнар 21:23-26
+ 9:21 Рим 2:12, Рим 2:14, Галат 2:3
+ 9:22 Коринф-2 11:29, Коринф-1 10:33
+ 9:24 Галат 5:7

+ 9:25 Петрин-1 5:4, Филипп 3:14, Тимофейиз-2 2:5

+ 10:11 Рим 4:23
+ 10:12 Рим 11:20-21
+ 10:13 Коринф-1 1:9, Петрин-2 2:9
+ 10:14 Югьандин-1 5:21

+ 10:16 Марк 14:22-23, Югь. 6:51, Коринф-1 11:23-26

+ 10:17 Рим 12:5, Коринф-1 12:12-13, Эфес 4:25

+ 10:19 Ляхнар 15:29, Коринф-1 8:4, Ачмиш 2:14

+ 10:21 Коринф-2 6:15
+ 10:23 Коринф-1 6:12
+ 10:24 Коринф-1 13:5, Филипп 2:21
+ 10:25 Коринф-1 8:7
+ 10:27 Лк. 10:8
+ 10:30 Рим 14:6
+ 10:31 Колосс 3:17
+ 10:32 Коринф-1 8:13, Рим 14:13
+ 10:33 Коринф-1 9:22, Коринф-2 12:14

+ 11:1 Коринф-1 4:16, Фессалоник-1 1:6, Фессалоник-2 3:7

+ 11:3 Эфес 1:22, Эфес 4:15, Эвел 3:16, Эфес 5:23, Югь. 14:28, Коринф-1 15:24

+ 11:5 4 Пачч. 22:14, Лк. 2:36, Ляхнар 21:9
+ 11:7 Эвел 1:26
+ 11:8 Эвел 2:21-23
+ 11:9 Эвел 2:18
+ 11:11 Галат 3:28
+ 11:18 Коринф-1 1:10-12
+ 11:19 Югьандин-1 2:19
+ 11:22 Насигьятар 17:5
+ 11:23 Галат 1:12
+ 11:24 Лк. 22:19
+ 11:25 Лк. 22:20
+ 11:27 Югь. 6:53-56
+ 11:32 Насигьятар 3:12
+ 12:1 Коринф-1 14:1
+ 12:2 Эфес 2:12
+ 12:3 Югьандин-1 4:2-3
+ 12:4 Рим 12:6, Эфес 4:4-6
+ 12:5 Рим 12:7
+ 12:6 Филипп 2:13
+ 12:9 Матт. 17:20, Коринф-1 13:2

+ 12:10 Марк 16:17, Ляхнар 2:4, Ляхнар 10:46, Коринф-1 14:2

+ 12:12 Рим 12:5, Коринф-1 10:17, Эфес 4:25
+ 12:13 Галат 5:6, Эфес 2:14, Колосс 3:11
+ 12:26 Рим 12:15

+ 12:27 Рим 12:5, Эфес 1:23, Эфес 4:12, Колосс 1:18, Колосс 1:24

+ 12:28 Ляхнар 11:27, Эфес 4:11

+ 12:31 Коринф-1 14:1, Коринф-1 14:39

+ 13:2 Ляхнар 2:18, Матт. 17:20, Марк 11:23, Коринф-1 12:9

+ 13:11 Эфес 4:14

+ 13:12 Матт. 5:8, Югьандин-1 3:2, Коринф-1 8:3, Галат 4:9

+ 14:1 Коринф-1 16:14, Коринф-1 12:1
+ 14:15 Якьубдин 5:13, Эфес 5:19
+ 14:16 Коринф-2 1:20, Ачмиш 3:14
+ 14:20 Эфес 4:14, Матт. 18:3, Коринф-1 2:6
+ 14:22 Ляхнар 2:6
+ 14:23 Ляхнар 2:13
+ 14:26 Коринф-2 12:19, Коринф-2 13:10
+ 14:29 Югьандин-1 4:1, Фессалоник-1 5:20-21

+ 14:34 Тимофейиз-1 2:11-12, Эвел 3:16, Петрин-1 3:1, Эфес 5:22, Колосс 3:18

+ 14:39 Коринф-1 12:31, Коринф-1 14:1
+ 14:40 Колосс 2:5
+ 15:2 Галат 3:4
+ 15:3 Лк. 24:27
+ 15:5 Лк. 24:34, Лк. 24:36
+ 15:7 Ляхнар 12:17, Лк. 24:50, Ляхнар 1:3-4
+ 15:8 Коринф-2 12:11
+ 15:9 Эфес 3:7-8, Ляхнар 8:3
+ 15:10 Коринф-2 11:23, Колосс 1:29
+ 15:12 Ляхнар 23:8, Тимофейиз-2 2:18
+ 15:17 Рим 4:25
+ 15:18 Фессалоник-1 4:16, Ачмиш 14:13

+ 15:20 Фессалоник-1 4:14, Тимофейиз-2 2:8, Ляхнар 26:23, Колосс 1:18, Ачмиш 1:5

+ 15:21 Рим 5:12-18

+ 15:23 Фессалоник-1 4:16

+ 15:24 Петрин-1 3:22, Рим 8:38, Эфес 1:21, Даниял 7:14, Даниял 7:27, Лк. 1:33, Ачмиш 11:15

+ 15:25 Жугьдариз 2:8
+ 15:27 Эфес 1:22
+ 15:28 Югь. 14:28, Эфес 1:23, Колосс 3:11
+ 15:30 Коринф-2 11:26
+ 15:31 Фессалоник-1 2:19
+ 15:34 Коринф-1 6:5
+ 15:36 Югь. 12:24
+ 15:42 Даниял 12:2, Филипп 3:21, Колосс 3:1
+ 15:45 Эвел 2:7
+ 15:47 Эвел 2:7, Югь. 3:13, Югь. 6:38
+ 15:49 Эвел 5:3
+ 15:51 Филипп 3:21

+ 15:52 Матт. 24:31, Фессалоник-1 4:16, Ачмиш 11:15, Фессалоник-1 4:15, Филипп 3:21

+ 15:53 Коринф-2 5:2-4
+ 15:55 Тимофейиз-2 1:10, Жугьдариз 2:14-15
+ 15:56 Рим 4:15, Рим 7:8
+ 15:57 Рим 8:37
+ 16:1 Ляхнар 24:17, Рим 15:25-28, Галат 2:10

+ 16:2 Ляхнар 20:7, Ачмиш 1:10, Коринф-2 8:3, Коринф-2 9:3

+ 16:3 Ляхнар 18:27, Коринф-2 3:1, Ляхнар 24:17, Рим 15:25-28

+ 16:5 Ляхнар 19:21, Коринф-2 1:16
+ 16:8 Ляхнар 2:1
+ 16:10 Ляхнар 16:1, Коринф-1 4:17

+ 16:12 Ляхнар 18:24, Ляхнар 19:1, Коринф-1 1:12, Коринф-1 3:5, Коринф-1 4:6

+ 16:13 Матт. 25:13, Фессалоник-2 2:15
+ 16:14 Коринф-1 14:1
+ 16:15 Коринф-1 1:16

+ 16:16 Филипп 2:29, Фессалоник-1 5:12-13, Тимофейиз-1 5:17

+ 16:19 Ляхнар 18:2, Рим 16:3, Тимофейиз-2 4:19

+ 16:20 Рим 16:16

+ 16:21 Галат 6:11, Колосс 4:18, Фессалоник-2 3:17, Филимондиз 1:19

+ 16:22 Рим 9:3, Галат 1:8, Ачмиш 22:20

+ https://ibt.org.ru/ebook?id=TBN

Читин гафар

Читин гафар

1. А

2. В

3. Г

4. Д

5. З

6. И

7. К

8. Л

9. М

10. Н

11. П

12. С

13. У

14. Ф

15. Х

16. Ш

Аллагьдин Агълиж – Иса Месигьдин ччвурарикан саб, фицики гьарсар касдин гунгьарихъанди Думу, агълижси, хачриин гъурбан гъахьну.

Аллагьдин Паччагьлугъ – Аллагьдин гьюкмин девир. Аллагьдин Паччагьлугъдиъ учӀвуб – Аллагь чпин паччагь вуди хьуб. Жараси – женнет.

Аллагьдин хал – Ерусалимдиъ ади гъабхьи Гирами дарамат. Анжагъ гьадушваътӀан жугьдари Аллагьдиз гъурбнар хури гъахьундар ва гьацира машкврариз гьадушвазтӀан уч шули гъахьундар. Сифте думу Дарамат ихь девир гъяйиз 10-пи аьсриъ Сулейман паччагьдин девриъ дивну. Хъасин, ихь девир гъяйиз 5-пи аьсриъ, жугьдар Вавилондиан йисирвалиан гъафиган, дарабгънайиб тазатӀан дивнийи. Ихь деврин 1-пи аьсриъ Гьирод паччагьди Дарамат жараси тикмиш гъапӀнийи. Исайи улихь ккимиди дупнайиси, ихь деврин 70-пи йисан му дарамат Римдин кьушмари ккидипнийи ва дидхъанмина таза алапӀундайи.

Аллагьсузар (Аллагь аьгъдрудар) – Иса жилиина гъяйиз, Аллагь садар жугьдаризтӀан аьгъяди гъахьундар, гьаз гъапиш Аллагьди Учв дурариз Къанундилантина аьгъю гъапӀну, имбуну халкьариз аьгъяди гъахьундар, я Аллагь аьгъяди ккунди гъахьундар, аьгъяди ккунидар жугьуд халкьдик ктикьури гъахьну.

Аьлимар – лигай: къанунчйириз.

Аьхюну малла – жугьдарин диндин кӀулин гъуллугъчи. Кюгьне Йикьрарин вахтари дурари халкьди гъапӀу гъурбнар кьабул апӀуйи ва Аллагьдиз ургуйи.

Вакилар – Аллагьди кадагънайи ва гьаънайи адмийир. Исайи гьамци, Чав ктагъу ва Чахъди лицури гъахьи 12 ученикдиз кӀуйи. Дурари инсанарихьна Ужувлан хабар рубкьну ккундийи.

Гирами китабар – Гирами Рюгьниинди дидикӀнайи вари китабар: Мусайин хьуб китаб, Пайгъамбрарин китаб, Мяълийирин китаб ва ЦӀийи Йикьрарин китаб.

Гирами чадур, Шагьидвалин чадур – Аллагьдиз хал дивайиз Дугъаз икрам апӀрушв ва гъурбнар хрушв. Думу, Аллагьди гъапибси, дапӀнайиб вуйи. Му мици Кюгьне Йикьрарин вахтари гъабшиб вуйи.

Гунгьар гардандиъ дисуб – Аллагьдин улихь жвуван гунгьарин гъавриъ ахъуб ва цӀийи, гунгьар ктру уьмур ккебгъуб.

Гъурбан апӀрушв – жилихьан ягъалди, гъвандикан, батӀрикан ясана рукькан дапӀнайишв. Гъурбан гъапӀуб гьадушвʼин дипуйи ва Аллагьдиз убгуйи. Иса жилиина дуфнайи вахтна, гъурбан апӀрушв Аллагьдин хулаъ айи. Душвʼин гъурбан гъапӀуб убгуз Аллагьдин гъуллугъчйиризтӀан (маллйир) ихтияр ади гъабхьундар.

Давудрин Насил – Месигьдиз гьаци кӀуйи. Думу Давуд паччагьдин насларикан духьну ккундийи.

Динар (динарий) – улихь вахтари сад йигъандин зегьметнахъ тувру кьимат.

Заан диванхана (синедрион) – жугьдарин диван апӀру гьюкум айи заан мажлис. Думу 70 касдикан ибарат вуйи. Иса жилиин ва жугьдар Рим вилаятдин гьюкмикк ккайи вахтна, заан диванханайин кӀулин къарар, анжагъ жугьдарин жилариин али Рим гьюкмин ихтияр гъабхьиган, кьувватнаъ убчӀвуйи.

Зилотар – жугьдарин диндин саб десте. Дурариз жара миллетарихьан жугьдарин дин марцциди уьбхюз ва Римдин гьюкмиккан Израиль дявдиинди азад апӀуз ккундийи.

Инсаниятдин Бай – Кюгьне йикьрарин китабариъ Месигьдиз гьаци кӀуйи. Исайи, Чаз гьамци кӀури, Учв Месигь вуйиб улупнийи. Сакьюдар Гирами китабариъра Месигьдиз гьаци кӀура.

Къанун – Муса пайгъамбриз Аллагьди туву табшуругъар айи Гирами китабарин кюгьне саб пай. Дидиз Таврат, Тора вая Мусайин хьуб китаб кӀури шулу.

Къанун тамам апӀуб – вари жугьдарин буржи. Думу Къанундиъ, адми фици яшамиш духьну ккундуш, уьмриъ фу гъадагъа вуш, жара гьюкуматдиндарихъди фици духьну ккундуш, мидланна гъайри, гизаф кьадар аьдатарикан, хурагарикан ва жара гизафубдикан дибикӀна.

Къанунчйир – инсанариз Къанундин къайдйир улупру гъуллугъчйир. Жугьдарин дурариз аьхю гьюрмат айи.

Лавшарин машквар – Пасха машкврихъан дишла ургуд йигъан тебрик апӀру машквар. Думу вахтна анжагъ дун ктру уьлтӀан (лавшартӀан) дитӀну ккундайи.

Левитар – дурар Аллагьдин гъулугъчйир (маллйир) даршра, дурари, Аллагьдин хулаъ мукьмар йивури, Аллагьдин ад за апӀури, гъурбан апӀурайи гьяйванатар ургуз ва жара ляхнариз кюмекчйир гъахьну. Мидланра гъайри, дурари Къанундин дарсар туври гъахьну ва халкьдин арайиъ дурар мялимарси вуйи. Мици Левийин тухмиан вуйи адмийиризтӀан апӀуз ихтияр ади гъабхьундар.

Маллйир – Ерусалимдиъ айи Аллагьдин хулан гъуллугъчйир. Дурарин вазифа, Къанундиъ улупнайиганси, гъурбнар хуб, ургуб вуйи.

Манна – Мусайин хиликкди гъумран чюллериъ Израиль халкь уьгънайи вахтари Аллагьди дурариз завʼан гьапӀри гъабхьи хураг.

Месигь – Гирами китабариъ улупнайиси, инсанар уьрхбан бадали Аллагьдихьан Дуфнайир.

Мист – Гирами китабар урхбан ва гьацира ккарагбан бадали жугьдар уч шлу хал. Жугьдарин мистаъ гьар султ йигъан уч шуйи. Мистариъ Кюгьне йикьрар урхуз ва дурарин мяна ктибтуз гьар жугьуддиз ихтияр ади гъабхьну. Жугьдар яшамиш шлу гьар шагьриъ, гъулаъ мистар ади гъахьну. Аьдат вуйиси, дурарин яшайиш гьаддилан илтӀибкӀнайи, ва мистан аьхюрра варитӀан гьюрматлу кас шули гъахьну.

Мяълийирин китаб – Гирами китабарикан саб. Дидиз 150 мяъли дахил шула. Дурари Аллагьдин аднакан, аьжаликкан адмийир уьрхюзди Аллагьдиз баркаллагьнакан, Аллагьдин зурбаваликан, Аллагьдиз ккарагбакан кӀура.

Налукар уч апӀрур – Къанун дюрюбхди, Римдин хазнайиз пул уч апӀру жугьдар. Дурар тмуну жугьдариз лап даккни инсанар вуйи.

Пайгъамбрар – Аллагьдин гафар деерхьну, дурар адмийириз ктитрудар. Пайгъамбрар Иса гъяйиз ади гъахьну. Аллагьдин пайгъамбар жугьуд адмийикантӀан шлуб дар, гьаз гъапиш Аллагьди гьадму Чан халкьдигъянтӀан пайгъамбрар гъядягъюри гъахьундар, фицики дурари Аллагьдин Къанун хъапӀуз улупури гъахьну. Пайгъамбрарин китабар Кюгьне йикьрарин пайназ дахил шула.

Пасха – Египетдин лукӀʼваликкан ата-бабйир азад хьувал кӀваина хру жугьдарин кӀулин машквар. Пасхайин машквар гьар хьадукра апрелиъ Ерусалимдиъ къайд апӀуйи. Пасхайин хурагназ, аьдат вуйиси, агълиж дубккну ккундийи.

Саддукйир – жугьдарин диндин саб десте. Дурари КъанундизтӀан гъуллугъ апӀури гъахьундар. Гьаддиз лигну, дурар гъачӀидар чӀиви хьувалихъ хъугъри гъахьундар, фицики, чпи фикир апӀурайиси, Къанундиъ дидкан дибикӀну адруган.

Султ йигъ – гирами ва гьяфтайин аьхиримжи йигъ. Му йигъ марцци йигъ вуди гьисаб апӀурайи. Къанундиз лигну, султ йигъан лихуз гъадагъа апӀурайи. Жугьдарин ригъ алабхъбан кьяляхъ закурин йигъ ккебгъуйи. Гьаддиз, жвуми йигъан ригъ алабхъбалан кьяляхъ тап султ йигъан ригъ алабхъайизкьан лихуз ихтияр ади гъабхьундар, думу йигъ Аллагьдиз бахш дапӀну ккундийи.

Ужувлан хабар – Аллагьди тувнайи Гаф. Гьадму Гаф уьмриз Аллагьди Иса Месигьдилантина арайиз гъабхну. Гьадгъулантина вари инсаниятдиз чпи уьрхюз рякъ ачмиш гъабхьну – магьа Аллагьдихьан дуфнайи Ужувлан хабар жилариин гьарсар касдиз.

Ученикар (Исайин) – Исайихъ хъугънайидар, Дугъан терефкрар, Дугъан гаф агъю апӀурайидар ва Дугъан рякъ дибиснайидар.

Фарисйир – жугьдарин диндин саб десте. Дурари Къанундиъ улупнайиб гьярф-гьярфнаъди тамам апӀуйи. Халкьдин арайиъ дурарин аьхю гьюрмат айи. Дурар, чпин аьгъювализ лигну, гизаф фурс кайидар вуйи.

Хач – иливбан ишараси чиб-чпик китӀнайи кьюб хамхар. Дурарикан сабунуб жилиъ убсуйи, хъа гьатмунуб дидик кабсуйи. Рим гьюкми тахсиркрар гьацдар хачарик карсуйи. Адмийирикан аьзабар кчӀюкьбан бадали, дурари дурар хачрак кьумар йивну карсуйи ва йикӀайизкьан гьаци кирхну гъитуйи.

Хъугърударин мажлис, ясана хъугърудар – му гаф кьюб мянайиинди ишлетмиш апӀури шулу: 1) Саб йишвахь уч шлу Иса Месигьдихъ хъугъру адмийир. 2) Вари дюнʼя вуйибси яшамиш шулайи Исайихъ хъугъру адмийир.

ХьуцӀурарин машквар (Бегьер ккадабцӀбан машквар) – бегьер ккадабцӀбалан кьяляхъ апӀру машквар. Жугьдари думу машквар, Азадвалин (Пасхайин) машкврихъан хьцӀурпи йигъан тебрик апӀури шулу.

Штуан апӀуб – гунгьар гардандиъ дисбан ва гунгьарихьан марцц хьпан лишан вуди, штукк ккеркну, таза беден хъибшу мисал вуди, ккудучӀвуб. Мици, Аллагьди дупну, Исайин терефкрари апӀури шулу, гьаз гъапиш Исайихъ хъугърур гъашигантӀан женнетагьли хьуз шлуб дар. Му аьдатну инсан Аллагьдиз бахш гъахьивал ва цӀийи уьмур ккебгъувал улупура.

Ччвурар (ЦӀийи Йикьрар)

Ччвурар (ЦӀийи Йикьрар)

1. Аюб

2. Вавилон

3. Гоморра

4. Гьарун

5. Гьирод

6. Давуд

7. Ибрагьим

8. Ильяс

9. Исакь

10. Мелхиседек

11. Муса

12. Нюгь

13. Сарай

14. Содом

15. Сулейман

16. Юнус

17. Якьуб

Ччвурар

Аюб – аьгь апӀуз даршлу аьзабар аьгь гъапӀу кас. Дугъкан, «Кюгьне Йикьрарин» «Аюб» китабдиъ дибикӀна.

Вавилон – Иса Месигь гъяйиз улихьна вахтари Вавилон вилаят жугьуд халкьдин лап яман душман вуди гъабхьну. ЦӀийи Йикьрарнаъ «Вавилон» кӀуру гаф саспи йишвариъ иблисдин вая шейтӀнин гьюкум вуди ишлетмиш апӀура.

Гоморра – ДубкӀнайи (Мертвое) гьюлин гъирагъдихъ хъади гъахьи хьуб шагьрикан кьюбдиз Гоморра ва Содом кӀуйи. Гьадму шагьрариъ яшамиш шули гъахьи адмийири апӀури гъахьи гунгьариз дилигну, Аллагьди завʼан мархьси цӀана гугут дубгъну, гьадму кьюбиб шагьрар гъургну.

Гьарун – Муса пайгъамбрин аьхюну гъардаш. Аллагьдин гъуллугънаъ хьуз ва Аллагьдиз Израиль халкьдихъанди гъурбнар хуз, анжагъ Гьарундиз ва дугъан насларизтӀан ихтияр ади гъабхьундар.

Гьирод – хъади-хъади гъахьи юкьур паччагьдиин алди гъабхьи ччвур. 1. Зурба Гьирод – вари Палестина уьлкейин паччагьвал апӀури гъахьи жугьдарин паччагь. Гьадгъу паччагьвал апӀурайиган, Иса Месигь бабкан гъахьну. 2. Гьирод Антипа – Галилей уьлкейин паччагь, Зурба Гьироддин бай. 3. Гьирод Агрипа – Зурба Гьироддин балин бай (хтул). Дугъу Палестинайин аьхювал апӀурайи вахтна, Исайихъ хъугърударихъ думу ижмиди хъергри гъахьну.

Давуд – Ягьудайин тухмиан гъахьи Израилин варитӀан машгьур паччагь. Пайгъамбрари, гьякьди дюнʼяйиин паччагьвал апӀру Месигь Давудрин насларикан хьиди, кӀури, улихьмиди кӀури гъахьну.

Ибрагьим – Аллагьди гьаму пайгъамбрихъди йикьрар гъийитӀнийи. Израиль халкь гьамгъулантина ккебгъра. Ибрагьим Аллагьдихъ хъпехърур, Аллагьдиин хъугъʼвал алир вуйи, ва Аллагьди думу дугъри кас вуди гьисаб гъапӀну.

Ильяс – Кюгьне йикьрарнан вахтари гирамидарикан сар ва адлу пайгъамбар. Думу чӀивидимиди аьршариз гъурхну. Израиль гьюкуматдин аьхюр вуйи Ахавдина дугъан хпири кучӀлин аллагьариз икрам апӀурайиган, Ильясди дурариз Аллагьдин гафар гъапнийи. Гьаму дюнʼяйиз гъюз Месигь гьязур гъапӀур Ильяс ву.

Исакь – Ибрагьимдинна Сарайин бай.

Мелхиседек – Салим кӀуру йишван паччагь, Аллагьдин гъуллугънаъ айир. Ибрагьим пайгъамбри дугъаз, дявдиъ гъалиб духьну гъюрури, чахь хьайибдикан йицӀубпи пай тувнийи. Гьаддин кьяляхъ, Ибрагьимдиз ужʼвал апӀин кӀури, Мелхиседек Аллагьдиз ккарагнийи.

Муса – пайгъамбар, жугьдарин варитӀан машгьур кас, дурарин аьхюр. Дугъу чан халкь, жугьдар, Египетдин йисирваликкан ккадаъну. Дугъу Аллагьди туву Къанун чан халкьдихьна гъурубкьну.

Нюгь – пайгъамбар. Аллагьди, гьадмугандин дюнʼя, илипну шид, ккидипайиз, Нюгьдиз гими апӀин гъапну. Гьадиъди думу ва дугъан хизан Аллагьдихъ хъугъувалилантина аьжалнаккан гъюрхну.

Сарай – Ибрагьим пайгъамбрин хпир, Исакьдин дада.

Содом – лигай: Гоморрайиз.

Сулейман – Давудрин бай. Давудрин кьяляхъ Израиль уьлкейин паччагь. Сулейман паччагь вуйиган, Израиль гьюкумат гизаф девлетлу ва кьувватлу шулу. Сулейманди Ерусалимдиъ Аллагьдиз сабпи хал (дарамат) дивру.

Юнус – пайгъамбар, шубуд йигъан балугъин фуниъ ади гъашир.

Якьуб – Исакьдин бай, дугъаз Израилра кӀури шулу.

Картйир

Картйир

Картйир

1. Палестина Месить Иса жилиин алигандин девриъ

2. Ерусалим Месить Иса жилиин алигандин девриъ

3. Месить Иса жилиин алигандин девриъ Ерусалимди айи Аллагьдин хулан план

4. Вакил Павели Ужувлан хабар рабгъуб: Шубубни сиягьат

5. Вакил Павели Ужувлан хабар рабгъуб: Кьюбни сиягьат

6. Вакил Павели Ужувлан хабар рабгъуб: Сабпи сиягьат

7. Вакил Павели Ужувлан хабар рабгъуб: Юкьубни сиягъат - Рим шагьриз

Палестина Месить Иса жилиин алигандин девриъ

Ерусалим Месить Иса жилиин алигандин девриъ

Месить Иса жилиин алигандин девриъ Ерусалимди айи Аллагьдин хулан план

Вакил Павели Ужувлан хабар рабгъуб: Шубубни сиягьат

Вакил Павели Ужувлан хабар рабгъуб: Кьюбни сиягьат

Вакил Павели Ужувлан хабар рабгъуб: Сабпи сиягьат

Вакил Павели Ужувлан хабар рабгъуб: Юкьубни сиягъат - Рим шагьриз

Шиклар

Шиклар

Шиклар

1. ЕРУСАЛИМ: ЕЛИОН ДАГЪДИЛАН РЯБКЪЮРАЙИБ

2. ЕРУСАЛИМ ВА ЕЛИОН ДАГЪ

3. СИНАЙ ДАГЪ

4. КЬИЛЗИ (ДУБКӀНАЙИ) ГЬЮЛ

5. ФАВОР ДАГЪ

6. НАЗАРЕТ

7. ВИФЛЕЕМ

8. ЯРДАН

9. КАПЕРНАГЬУМ

10. ГАЛИЛЕЙИН КАНА

11. ЯГЬУДИЯЙИАН САМАРИЯЙИЗ ВУЙИ РЯКЪ

12. ГЕННИСАРЕТ ДАГАР (ГАЛИЛЕЙ ГЬЮЛ)

13. ВИФАНИЯ

14. РИМДИН КОЛИЗЕЙ

ЕРУСАЛИМ: ЕЛИОН ДАГЪДИЛАН РЯБКЪЮРАЙИБ

Сулейманди диву Аллагьдин хал алди гъабхьишв. Гьамус мушв'ин Уьмран мист ал.

ЕРУСАЛИМ. ЕЛИОН ДАГЪДИЛАН РЯБКЪЮРАЙИБ (ригъгьудубчӀврушвхъан)

ЕРУСАЛИМ ВА ЕЛИОН ДАГЪ

Хьа Ерусалимдиз багагь гьашиган, дидиз лигури, Иса гъишу. (Лк. 19:41)

ЕРУСАЛИМ ВА ЕЛИОН ДАГЪ

СИНАЙ ДАГЪ

Агъа зав'ан Синай дагъдиина, дидин кӀакӀниина гъафи. Агъайи Мусайизра душв'ина дих гьапӀу. Аскканзина думура ккудучӀву. (Адаувал 19:20 )

СИНАЙ ДАГЪ

КЬИЛЗИ (ДУБКӀНАЙИ) ГЬЮЛ

Дурар вари Сиддим дерейиъ кдикьнийи. Гъамус душвайишв Кьилзи гьюли ккапӀна. (Хьувал 14:3)

КЬИЛЗИ (ДУБКӀНАЙИ) ГЬЮЛ

ФАВОР ДАГЪ

Кафарира къиблара Уву яратмиш гьапӀунва; Фавор ва Ермон дагъарра Яв Черниин жадвалия а. (Мяыл, 13)

ФАВОР ДАГЪ

НАЗАРЕТ

Хьа йиргьубли ваз улубкьиган, Аллагьди, Галилей уьлкейиъ айи Назарет кӀуру шагьриз, Давудрин тухмиан вуйи Юсуф кӀуру касдиз хъирснайи шурагьна Жабраил малайик гьаъру. Шуран ччвур Мар'ям вуйи. (Лк. 1:26, 27)

НАЗАРЕТ

ВИФЛЕЕМ

«Увура, Вифлеем, Ягьудия юрднан шагьрарин арайиъ сабдииндира бицӀиб дарва, фицики ув'ан удучӀвиди Йиз Израилин халкь уьрхру Аьхюр». (Матт. 2:6)

ВИФЛЕЕМ

ЯРДАН

Гьадму вахтна Ягь'яйихьна Галилей уьлкейиан Иса гъюру. (Матт. 3:13)

ЯРДАН

КАПЕРНАГЬУМ

Думу, Назаредиан удучӀвну, Забулун ва Нафталим кӀуру юрдарин аьтрафариъ айи Галилей гьюлин гъирагъдихь хьайи Кафернагьумдиъ дергру. (Матт. 4:13)

КАПЕРНАГЬУМ

ГАЛИЛЕЙИН КАНА

Кьюд йигълан Галилей уьлкейин Кана шагьриъ сумчир шулу. Душваъ Исайин дадара айи. (Югь. 2:1)

ГАЛИЛЕЙИН КАНА

ЯГЬУДИЯЙИАН САМАРИЯЙИЗ ВУЙИ РЯКЪ

Ягьудия уьлке гъибтну, Агъа хъана Галилей уьлкейиз гъягьюру. Дугъан рякъ Самария юрднаантина вуйи. (Югь. 4:3, 4)

ЯГЬУДИЯЙИАН САМАРИЯЙИЗ ВУЙИ РЯК

ГЕННИСАРЕТ ДАГАР (ГАЛИЛЕЙ ГЬЮЛ)

Сабан, Аллагьдин гаф ебхьбан бадали, халкь Исайилан илтӀишуру, хъа Думу Учв Генисарет гьюлихъ дийигьну... (Лк. 5:1)

ГЕННИСАРЕТ ДАГАР (ГАЛИЛЕЙ ГЬЮЛ)

ВИФАНИЯ

Пасхайин машквар ккебгъуз йирхьуд йигъ ккимиди, Иса, Чав чӀиви гъапӀу Лазар яшамиш шулайи Вифанияйиз гъюру. (Югь. 12:1)

ВИФАНИЯ

РИМДИН КОЛИЗЕЙ

МЕСИГЬДИН ТЕРЕФКРАРИЗ АБЗАБ-АБЗИЯТАР ТУВНУ, ГЪИРМИШ ГЪАПШУ ЙИШВ.

Хьа узуз... Исайикан шагьидвал дапӀну ва Аллагьдин Гафналантина ккахьну, кӀулар алдатӀнайи рюгьяр гъяркъзуз. Мурар, вягьши гьяйванатдиз, я дидин су- ратназ икрам дарапӀдар ва унтҐин, ясана хил'ин лишан капӀуз гъидритдар ву. (Ачмиш. 20:4)

РИМДИН КОЛИЗЕЙ

Table of Contents

ЦӀийи Йикьрар: Коринф-1

Сифте гаф

Коринф-1

- Коринф-1
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- 10
- 11
- 12
- 13
- 14
- 15
- 16

Читин гафар

- Аллагьдин Агълиж
- Аллагьдин Паччагьлугъ
- Аллагьдин хал
- Аллагьсузар (Аллагь аьгъдрудар)
- Аьлимар
- Аьхюну малла
- Вакилар
- Гирами китабар
- Гирами чадур, Шагьидвалин чадур
- Гунгьар гардандиъ дисуб
- Гъурбан апӀрушв
- Давудрин Насил
- Динар (динарий)
- Заан диванхана (синедрион)
- Зилотар
- Инсаниятдин Бай
- Къанун
- Къанун тамам апӀуб
- Къанунчйир
- Лавшарин машквар
- Левитар
- Маллйир
- Манна
- Месигь
- Мист
- Мяълийирин китаб
- Налукар уч апӀрур
- Пайгъамбрар
- Пасха
- Саддукйир
- Султ йигъ
- Ужувлан хабар
- Ученикар (Исайин)
- Фарисйир
- Хач
- Хъугърударин мажлис, ясана хъугърудар

- ХьуцӀурарин машквар (Бегьер ккадабцӀбан машквар)

- Штуан апӀуб

Ччвурар (ЦӀийи Йикьрар)

- Аюб
- Вавилон
- Гоморра
- Гьарун
- Гьирод
- Давуд
- Ибрагьим
- Ильяс
- Исакь
- Мелхиседек
- Муса
- Нюгь
- Сарай
- Содом
- Сулейман
- Юнус
- Якьуб

Картйир

- Палестина Месить Иса жилиин алигандин девриъ

- Ерусалим Месить Иса жилиин алигандин девриъ

- Месить Иса жилиин алигандин девриъ Ерусалимди айи Аллагьдин хулан план

- Вакил Павели Ужувлан хабар рабгъуб: Шубубни сиягьат

- Вакил Павели Ужувлан хабар рабгъуб: Кьюбни сиягьат

- Вакил Павели Ужувлан хабар рабгъуб: Сабпи сиягьат

- Вакил Павели Ужувлан хабар рабгъуб: Юкьубни сиягъат - Рим шагьриз

Шиклар

- ЕРУСАЛИМ: ЕЛИОН ДАГЪДИЛАН РЯБКЪЮРАЙИБ
- ЕРУСАЛИМ ВА ЕЛИОН ДАГЪ
- СИНАЙ ДАГЪ
- КЬИЛЗИ (ДУБКӀНАЙИ) ГЬЮЛ
- ФАВОР ДАГЪ
- НАЗАРЕТ
- ВИФЛЕЕМ
- ЯРДАН
- КАПЕРНАГЬУМ
- ГАЛИЛЕЙИН КАНА
- ЯГЬУДИЯЙИАН САМАРИЯЙИЗ ВУЙИ РЯКЪ
- ГЕННИСАРЕТ ДАГАР (ГАЛИЛЕЙ ГЬЮЛ)
- ВИФАНИЯ
- РИМДИН КОЛИЗЕЙ